Δευτέρα 4 Μαΐου 2026

Κομμουνιστικά και Αντιιμπεριαλιστικά Κόμματα και Κινήματα : Ιδεολογική Ρήξη , Γεωπολιτικές Κατευθύνσεις, Στάση επί "Περεστρόικα" και λοιπά συγκριτικά και ιστορικά στοιχεία.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία προκάλεσε έναν βαθύ σεισμό στο εσωτερικό του διεθνούς κινήματος. Οι δυνάμεις που αναφέρονται στον μαρξισμό, την επανάσταση και την εθνική απελευθέρωση εμφανίζονται σήμερα τριχοτομημένες, με τις διαφορές τους να αγγίζουν τον πυρήνα της στρατηγικής τους.


1. Η Κατεύθυνση της «Γεωπολιτικής Aντιιμπεριαλιστικής Αντίστασης» (Στήριξη στη Ρωσία)

Η τάση αυτή ιεραρχεί ως κύριο καθήκον την ήττα του ΝΑΤΟ.
Θεωρεί τη Ρωσία «αμυνόμενη» δύναμη και τον πόλεμο ως έναν αναγκαίο αντιιμπεριαλιστικό αγώνα.
  • Ρωσία: ΚΚ Ρωσικής Ομοσπονδίας (KPRF),
    και Κομμουνιστικό Εργατικό Κόμμα Ρωσίας (RCWP).
  • Ουκρανία: ΚΚ Ουκρανίας (KPU) – παράνομο.
  • Λευκορωσία: ΚΚ Λευκορωσίας (CPB).
  • ΗΠΑ: CPUSA (ΚΚ ΗΠΑ).
  • Συρία: ΚΚ Συρίας (Bakdash).
  • Λ.Δ. Κορέας: Εργατικό Κόμμα Κορέας (WPK).
  • Παλαιστίνη: Λαϊκό Μέτωπο (PFLP),
     Δημοκρατικό Μέτωπο (DFLP).
  • Υεμένη: Κίνημα Ansar Allah (Χούθι).
  • Αφρική: MPLA (Ανγκόλα),
    FRELIMO (Μοζαμβίκη),
    καθώς και τα επαναστατικά συμβούλια σε
    Μάλι,
    Μπουρκίνα Φάσο,
    Νίγηρα.


2. Η Κατεύθυνση της «Ταξικής Αυτοτέλειας» (Η γραμμή του ΚΚΕ)
Καταγγέλλουν ως ιμπεριαλιστικό τον χαρακτήρα της σύγκρουσης και από τις δύο πλευρές.

  • Ελλάδα: Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ).
  • Τουρκία: ΚΚ Τουρκίας (TKP).
  • Μεξικό: ΚΚ Μεξικού (PCM).
  • Ισπανία: ΚΚ των Εργαζομένων της Ισπανίας (PCTE).
  • Ιταλία: Κομμουνιστικό Μέτωπο (Fronte Comunista).
  • Βενεζουέλα: ΚΚ Βενεζουέλας (PCV).
  • Βραζιλία: ΚΚ Βραζιλίας (PCB – επαναστατική πτέρυγα).
  • Λατινική Αμερική (Κινήματα Βάσης):
    Ο στρατός των Ζαπατίστας (EZLN) στο Μεξικό
    και το Κίνημα των Ακτημόνων (MST) στη Βραζιλία
    Διατηρούν αντικαπιταλιστική κατεύθυνση και ελέγχουν κοινότητες εκτός κρατικού ελέγχου.


3. Κατεύθυνση  «Ρεφορμισμού και Πολυπολικότητας»
Κόμματα που λειτουργούν κυρίως ως μηχανισμοί κρατικής διπλωματίας ή συμμετέχουν σε αστικές κυβερνήσεις.
  • Κίνα: ΚΚ Κίνας (CPC).
  • Κούβα: ΚΚ Κούβας (PCC).
  • Βιετνάμ: ΚΚ Βιετνάμ.
  • Ινδία: ΚΚ Ινδίας (Μαρξιστικό) - CPI(M).
  • Ισπανία: ΚΚ Ισπανίας (PCE).
  • Νότια Αφρική: ΚΚ Νότιας Αφρικής (SACP).
  • Νικαράγουα: Μέτωπο Σαντινίστας (FSLN).

Ως προς τη Μορφή Πάλης: Κοινοβούλιο, Επανάσταση ή Όπλα;
  • Υπέρ του Σοσιαλδημοκρατικού / Κοινοβουλευτικού Δρόμου:
    Κόμματα που επιδιώκουν αλλαγές μέσω εκλογών και κυβερνητικών συμμαχιών (π.χ. PCE Ισπανίας, PCF Γαλλίας, SACP Νότιας Αφρικής, CPI/CPI-M Ινδίας).
  • Υπέρ της Λαϊκής Επανάστασης (Μαζική Πάλη):
    Κόμματα που προετοιμάζουν την εξωκοινοβουλευτική ανατροπή
     (π.χ. ΚΚΕ, TKP Τουρκίας, PCM Μεξικού, PCV Βενεζουέλας).
     Εδώ ανήκουν και τα αντικαπιταλιστικά κινήματα βάσης όπως το MST (Βραζιλία).
  • Διεξαγωγή Ένοπλου Αγώνα:
    1. Εθνικοαπελευθερωτικά (PFLP, DFLP): Παλαιστίνη.
    2. Αντάρτικο Υπαίθρου: ΚΚ Φιλιππίνων (NPA) και Μαοϊκοί Ινδίας.
    3. Επαναστατικός Έλεγχος Περιοχών: Το EZLN (Ζαπατίστας) στο Μεξικό.
    4. Στρατιωτικά - Πολιτικά Μέτωπα: Ansar Allah (Υεμένη) και τα επαναστατικά συμβούλια του Σαχέλ.
Ένα καταρχήν συμπέρασμα
Η ρήξη ανάμεσα σε όσους δίνουν προτεραιότητα στην
"αντιιμπεριαλιστική γεωπολιτική κατά του κύριου αντιπάλου των λαών"
και σε όσους επιμένουν στην
  "ταξική σύγκρουση και ίσες αποστάσεις γιατί όλες οι καπιταλιστικές χώρες είναι εξίσου επικίνδυνα ιμπεριαλιστικές" φαίνεται να οδηγεί σε ένα ιστορικό σχίσμα.

Η επικείμενη 24η Διεθνής Συνάντηση στην Αβάνα (Αύγουστος 2026) θα αποτελέσει το κρίσιμο crash-test για το αν η ανάγκη για ένα κοινό μέτωπο μπορεί ακόμα να γεφυρώσει αυτές τις εκ διαμέτρου αντίθετες στρατηγικές.

4. ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ, ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΧΥΣ (2026)
Κόμμα / ΚίνημαΜορφή Πάλης & ΔράσηΣτάση στην Περεστρόικα (1985-1991)Στάση στον Πόλεμο Ρωσίας-ΝΑΤΟ (Ουκρανία)Κοινωνική Δύναμη / Διαβάθμιση Ισχύος
ΚΚΕ (Ελλάδα)ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΛΗ (Από '74). Συγκυβέρνηση '89 & άρνηση τώραΥΠΕΡ (Τότε) - Στήριξη Γκορμπατσόφ («Επανάσταση στην επανάσταση»)ΙΣΕΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ / ΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑ (Θεωρητική καταγγελία και των δύο πλευρών)ΑΣΘΕΝΗΣ (Εκλογικά ποσοστά ~5,5% - 9,5%)
ΚΚ ΡΩΣΙΑΣ (KPRF)ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗ (Συστημική στήριξη του κράτους)ΕΝΑΝΤΙΟΝ (Καταγγελία της διάλυσης της ΕΣΣΔ ως προδοσίας)ΕΜΦΑΝΩΣ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ (Πλήρης στήριξη της πολεμικής επιχείρησης)ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ / ΔΕΥΤΕΡΗ ΔΥΝΑΜΗ (~10% - 19% εκλογικά)
ΚΚ ΚΟΥΒΑΣ (PCC)ΕΝΟΠΛΟΣ ΔΙΕΘΝΙΣΜΟΣ (Ιστορικό εθελοντών παγκοσμίως)ΕΝΑΝΤΙΟΝ (Ο Κάστρο πολέμησε την προδοσία της Περεστρόικα)ΕΜΦΑΝΩΣ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ (Αντιιμπεριαλιστική συμμαχία κατά ΗΠΑ)ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ / ΑΠΟΛΥΤΗ (Πλήρης έλεγχος κράτους & στρατού)
ΚΚ ΣΥΡΙΑΣ (Ενιαίο)ΠΟΛΙΤΙΚΗ & ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΣΥΝΔΡΟΜΗΕΝΑΝΤΙΟΝ (Στήριξη στην παλιά φρουρά της ΕΣΣΔ)ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΜΕ ΡΩΣΙΑΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ / ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ (Συμμετοχή στην εξουσία)
PFLP (Παλαιστίνη)ΕΝΟΠΛΟΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣΕΝΑΝΤΙΟΝ (Σταθερή αντιιμπεριαλιστική γραμμή)ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΝΑΤΟ (Στόχος η ήττα του άξονα της Δύσης)ΙΣΧΥΡΗ (Ένοπλη λαϊκή βάση - 2η δύναμη εντός PLO)
Ansar Allah (ΧΟΥΘΙ)ΕΝΟΠΛΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΕΝΑΝΤΙΟΝΠΟΛΕΜΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΤΟΥ ΝΑΤΟΙΣΧΥΡΗ (De facto εξουσία στην Υεμένη)
ΚΟΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΡΕΑΣΑΜΕΣΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΕΜΠΛΟΚΗΕΝΑΝΤΙΟΝΠΛΗΡΗΣ ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ / ΠΥΡΗΝΙΚΗ
ΚΚ ΚΙΝΑΣ (CPC)ΚΡΑΤΙΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΟΥΔΕΤΕΡΗΟΥΔΕΤΕΡΟΤΗΤΑ (Έμμεση στήριξη της Ρωσίας)ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ / ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ
ΚΚ ΤΟΥΡΚΙΑΣ (TKP)ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΛΗΕΝΑΝΤΙΟΝΙΣΕΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣΥΠΟΤΥΠΩΔΗΣ (Εκλογικά ποσοστά <0,5%)

Παρατηρήσεις επί των Δεδομένων:
  1. Διαδρομή ΚΚΕ: Καταγράφεται η συμμετοχή του στις κυβερνήσεις του 1989-1990 και η τότε επίσημη στήριξή του στην Περεστρόικα, σε αντίθεση με τη σημερινή του γραμμή των ίσων αποστάσεων στον πόλεμο Ρωσίας-ΝΑΤΟ.
  2. Ένοπλη Πράξη vs Κοινοβούλιο: Δυνάμεις όπως της Κούβας, της Βόρειας Κορέας και των Χούθι παρεμβαίνουν στη σύγκρουση με στρατιωτικά μέσα, ενώ κόμματα όπως το ΚΚΕ και το TKP περιορίζονται στην κοινοβουλευτική οδό και την εκλογική καταγραφή.
  3. Ιστορική Στάση: Η πλειοψηφία των δυνάμεων που πολέμησαν την Περεστρόικα (Κούβα, Β. Κορέα, Συρία, PFLP) τοποθετούνται σήμερα ενεργά υπέρ της Ρωσίας, βλέποντάς την ως αντίβαρο στην επέκταση του ΝΑΤΟ.
  4. Κίνα: Διατηρεί επίσημη ουδετερότητα, παρέχοντας ωστόσο έμμεση στήριξη στη ρωσική πλευρά μέσω της οικονομικής και διπλωματικής οδού.