Ενώ η Κίνα αναδεικνύεται ο μεγάλος νικητής της παγκοσμιοποίησης, ο Τραμπ παίζει το “χαρτί” της στρατιωτικής υπεροπλίας.
Διεθνολόγος εξηγεί τι συμβαίνει και τι κάνει λάθος η Ελλάδα.
Η “νέα τάξη πραγμάτων” είναι φράση που λέει ο Ντόναλντ Τραμπ, κάθε φορά που βρίσκει τρόπο να αναστατώσει τον πλανήτη, με επεμβάσεις σε χώρες, που εξυπηρετούν σκοπούς του.
Στις δηλώσεις του, πάντα εξηγεί πως ό,τι κάνει, το κάνει για το καλό των λαών, πράγμα που είπε και μετά την εκκίνηση των χτυπημάτων στο Ιράν.
Ό,τι και αν κάνει -και δη εκτός συνόρων- έχει πάντα μια essence Κίνας: είτε την αναφέρει, είτε την υπονοεί. Πάντα υπάρχει στο “κάδρο” και δη τώρα, με το Ιράν να είναι στην “πλάτη” της Κίνας.
Παρεμπιπτόντως, η Κίνα είναι στο φόντο και της πίεσης που ασκούν οι ΗΠΑ στην Ελλάδα για τα λιμάνια της, τα οποία παραδοσιακά αποτελούν πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.
Μολονότι ο Τραμπ φέρεται να τραβά, συνεχώς, το -παγκόσμιο- σκοινί, η Κίνα δεν αντιδρά.
Ή τουλάχιστον δεν φαίνεται να αντιδρά. Βέβαια, κυρίως καταναλώνουμε αμερικανικό περιεχόμενο. Άρα η Κίνα παραμένει η μεγάλη άγνωστη.
Για να μάθουμε τι πραγματικά ισχύει -και αν υπάρχει λόγος ανησυχίας-, ζητήσαμε τη βοήθεια του Δημήτρη Καλτσώνη,
καθηγητή θεωρίας κράτους και δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και συγγραφέα του βιβλίου, με τίτλο «Το κράτος στην Κίνα».
Εξηγεί
- πώς οι ΗΠΑ ήταν ο χαμένος της παγκοσμιοποίησης και η Κίνα νικήτρια,
- το πλεονέκτημα των ΗΠΑ έναντι των Κινέζων, στην παρούσα φάση,
- πώς και γιατί περικυκλώνει ο Τραμπ τον ανταγωνιστή,
- αν η Κίνα είναι η μόνη που μπορεί να σταματήσει τον Τραμπ,
- αν η Κίνα θα επιχειρήσει σταματήσει τον Τραμπ και
- το λάθος που κάνει η Ελλάδα σε αυτήν τη “μάχη”.
«ΟΙ ΗΠΑ ΉΤΑΝ Ο ΧΑΜΈΝΟΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΊΗΣΗΣ»
«Ακόμα κι αν παρατηρήσει λίγο πιο προσεκτικά την επικαιρότητα, πολύ περισσότερο αν μελετήσει τα στοιχεία, θα δει ότι οι ΗΠΑ είναι. στην πραγματικότητα. μια δύναμη σε αποδρομή» λέει ο κύριος Καλτσώνης.
«Ένα στοιχείο μόνο θα δώσω, για χάρη της συζήτησης: πριν 50 χρόνια, το ΑΕΠ των ΗΠΑ αντιπροσώπευε το 28% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Πριν είκοσι χρόνια αντιπροσώπευε το 23.5% και πριν λίγα χρόνια το 15,6%.
Στην ουσία, οι ΗΠΑ είναι ο χαμένος και της παγκοσμιοποίησης και της οικονομικής κρίσης που ξέσπασε το 2008».
«ΩΣ ΓΝΩΣΤΌΝ, ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΈΣ ΚΡΊΣΕΙΣ ΠΆΝΤΟΤΕ ΩΘΟΎΝ ΣΤΗΝ ΌΞΥΝΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΈΣΕΩΝ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΙΑΝΟΜΉ ΤΩΝ ΣΦΑΙΡΏΝ ΕΠΙΡΡΟΉΣ, ΤΩΝ ΑΓΟΡΏΝ ΚΤΛ.».
Από την απέναντι πλευρά, η Κίνα έχει αναδειχθεί στην πραγματικότητα, ο νικητής της παγκοσμιοποίησης».
Προφανώς και υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν τον ισχυρισμό.
«Οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν την παγκοσμιοποίηση»
«Το μερίδιο της Κίνας στη διεθνή μεταποίηση ήταν στο 31% το 2004. Εκτιμάται ότι θα φθάσει στο 45%, το 2030!
Ενδεικτικό της δυναμικής της κινεζικής βαριάς βιομηχανίας είναι και ότι το 2024 κατασκεύασε πλοία, χωρητικότητας μεγαλύτερης, από όση είχαν ναυπήγησει οι ΗΠΑ, από το 1945 μέχρι σήμερα!
Τη σήμερον ημέρα, η Κίνα είναι ήδη η πρώτη δύναμη στη ναυτιλία.
Γνωρίζουμε και ότι είναι πρωτοπόρος όχι μόνο στην εξόρυξη των σπάνιων γαιών, αλλά και στην επεξεργασία τους. Τονίζω την επεξεργασία, γιατί αυτό προϋποθέτει και κάποιες τεχνολογικές και οικονομικές δυνατότητες.
Η εκτίναξη της φαίνεται και από το γεγονός ότι, με βάση τα στοιχεία του 2023, εγκατέστησε υπερδιπλάσια βιομηχανικά ρομπότ από ό,τι η Ιαπωνία, Οι ΗΠΑ, η Νότια Κορέα και η Γερμανία, μαζί.»
Δηλαδή, όλες οι μεγάλες δυνάμεις, στον τομέα αυτόν.
«Το τελευταίο έτος, η βιομηχανική παραγωγή σε προϊόντα προηγμένης τεχνολογίας αυξήθηκε στην Κίνα, κατά 9,6%.
Η παραγωγή βιομηχανικών ρομπότ, δηλαδή ρομπότ που εντάσσονται στην βιομηχανική παραγωγή, αυξήθηκε το τελευταίο έτος κατά 29,8%».
Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι «από οικονομική άποψη,
η Κίνα είναι ο νικητής της παγκοσμιοποίησης.
Δεν είναι τυχαίο ότι ενώ από τη μια πλευρά οι ΗΠΑ εγκαταλείπουν την παγκοσμιοποίηση, θέτουν δασμούς και μια σειρά τέτοιους οικονομικούς φραγμούς, για να προστατεύσουν τον εαυτό τους, από την άλλη (πλευρά), η Κίνα έχει γίνει ο πιο ο πιο θερμός, ο πιο διαπρύσιος κήρυκας υπέρ της παγκοσμιοποίησης».
Το πλεονέκτημα που διατηρούν οι HΠΑ έναντι της Κίνας
Ο Τραμπ φαίνεται να αποφασίζει τι θέλει να κάνει, ώστε να ανταποκριθεί στο δόγμα του MAGA (Make America Great Again), δίχως να λαμβάνει υπ’ όψιν πως δεν πρόκειται για κάποιον ξεχωριστό πλανήτη, αλλά για ένα από τα 195 ανεξάρτητα -και αναγνωρισμένα παγκοσμίως- κράτη της Γης.
Όπως όμως, λέει ο κύριος Καλτσώνης
«η προσπάθεια των ΗΠΑ είναι να ανακτήσουν το χαμένο οικονομικό έδαφος, να ανακτήσουν την πρωτοκαθεδρία τους, η οποία έχει διασαλευθεί, απειλείται σοβαρά και σε λίγο θα καταρρεύσει», βάσει του νόμου της ανισόμετρης οικονομικής ανάπτυξης που θέλει τις αυτοκρατορίες να παρακμάζουν, κάποια στιγμή και νέες δυνάμεις να έρχονται στο προσκήνιο.
«Ποια είναι ακριβώς η προσπάθεια των ΗΠΑ; Αξιοποιούν τη στρατιωτική τους υπεροπλία, τομέας στον οποίον είναι πολύ μπροστά, σε σχέση με όλες τις άλλες χώρες. Συμπεριλαμβανομένης της Κίνας, που πριν 15 με 20 χρόνια, θεωρούνταν νάνος, από στρατιωτικής απόψεως -έτσι χαρακτηριζόταν στη βιβλιογραφία, συγκριτικά με τις ΗΠΑ.
Σήμερα, υπάρχει ακόμα μεγάλη απόσταση, ωστόσο η Κίνα “κλείνει” τη ψαλίδα, μέσω της οικονομικής της ανάπτυξης».
Πώς και γιατί ο Τραμπ περικυκλώνει την Κίνα
Μέχρι να “κλείσει” η ψαλίδα στον στρατιωτικό τομέα, οι ΗΠΑ προσπαθούν να αξιοποιήσουν στο έπακρο την υπεροπλία τους «ώστε να ανακτήσουν το χαμένο οικονομικό έδαφος -προκειμένου να μπορέσουμε να περικυκλώσουν στρατιωτικά, αλλά και οικονομικά (βλ. δασμοί) την Κίνα», μέσω ενίσχυσης στρατιωτικών συμμαχιών και βάσεων, σε Φιλιππίνες, Ιαπωνία, Νότια Κορέα, Γκουάμ και Αυστραλία.
Έτσι, προκύπτει “νησιωτική αλυσίδα” γύρω από τη Νότια Κινεζική Θάλασσα και το Ταϊβάν.
«Αν δούμε τις κινήσεις του Τραμπ, κάνει ακριβώς αυτό: περικυκλώνει την Κίνα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα και τις κινήσεις στη Λατινική Αμερική, με την προσπάθεια πλήρους επιβολής του Δόγματος Μονρό» που στα χρόνια του Τραμπ έχει εξελιχθεί σε δόγμα Ντορνό (Trump + Monroe = Donroe), έχοντας αποκτήσει μια πιο επιθετική προσέγγιση.
Ο Τραμπ μάλιστα, φέρεται να έστειλε τελεσίγραφο στη Λατινική Αμερική, να διαλέξει μεταξύ εκείνου ή του Σι.
Aυτό που συμβαίνει συνήθως, είναι με τον τρόπο του να στέλνει τους δυνητικούς συμμάχους, στην αγκαλιά του Σι.
«Ο στόχος είναι να διώξουν τους ανταγωνιστές. Ποιος είναι ο βασικός ανταγωνιστής στη Λατινική Αμερική; Η Κίνα. Ποιος είναι στην Αφρική; Η Κίνα. Ποιος είναι στη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία, όπου έχουμε τώρα εξελίξεις; Η Κίνα, όπου καταλήγει το 80% του ιρανικού πετρελαίου».
«ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ, ΟΙ ΗΠΑ ΚΑΙ Ο ΠΡΌΕΔΡΟΣ ΤΡΑΜΠ ΠΑΡΑΣΎΡΟΥΝ ΌΛΗ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΌΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΌΛΕΘΡΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΆΚΩΣΗ ΚΑΙ ΕΠΈΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΕΜΙΚΏΝ ΣΥΓΚΡΟΎΣΕΩΝ, ΜΕ ΆΔΗΛΟ ΤΈΛΟΣ -ΑΝ ΔΕΝ ΣΤΑΜΑΤΉΣΕΙ ΑΥΤΉ Η ΚΑΤΡΑΚΎΛΑ-, ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΈΣΟΥΝ ΝΑ ΑΝΑΚΤΉΣΟΥΝ ΤΟ ΧΑΜΈΝΟ ΈΔΑΦΟΣ».
Η Κίνα θα επιχειρήσει να σταματήσει τις ΗΠΑ;
Όπως έχουμε διαπιστώσει έως τώρα, ό,τι και αν επιδιώκει ο Τραμπ -καταστρατηγώντας κεκτημένα δεκαετιών-, δεν τον σταματάει κανείς.
Η Κίνα θα μπορούσε να κάνει ό,τι δεν έχει καταφέρει ουδείς άλλος;
«Πρέπει να δούμε δύο πράγματα. Το ένα είναι αυτό που μόλις ανέφερα: ακόμα και η Κίνα, από στρατιωτική άποψη υπολείπεται των ΗΠΑ.
Ωστόσο, η οικονομική και τεχνολογική της άνοδος, η ξέφρενη άνοδος τις τελευταίες δεκαετίες, της δίνει τη δυνατότητα για μια γρήγορη ανάπτυξη και στο πεδίο των στρατιωτικών εξοπλισμών.
Χαρακτηριστικά, κάθε χρόνο ο αμυντικός προϋπολογισμός αυξάνεται κατά 7%.
Οι ειδικοί λένε πως σε πέντε χρόνια από σήμερα, θα έχει καλύψει την απόσταση που υπάρχει από τις ΗΠΑ και στα πυρηνικά όπλα».
Πέραν του στρατιωτικού συσχετισμού ισχύος, που προς το παρόν είναι εις βάρος της Κίνας «και άρα αυτό, εκ των πραγμάτων, θέτει μια σειρά περιορισμών στον τρόπο αντίδρασης», υπάρχει και «η λογική ανάπτυξης της εξωτερικής πολιτικής της Κίνας.
Αυτή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις αρχές που είχε χαράξει ήδη από τη δεκαετία του ‘90, ο Τενγκ Σιαοπίνγκ», αρχιτέκτονας του “οικονομικού θαύματος” της Κίνας, με μεταρρυθμίσεις που εξέλιξαν τη χώρα από φτωχή κομμουνιστική οικονομία, σε παγκόσμια υπερδύναμη.
«Οι βασικότερες αρχές, εξ όσων διατύπωσε ο Τενγκ, είναι
- να παρατηρήσεις ήρεμα,
- να σιγουρεύεις τη θέση σου,
- να ασχολείσαι ήρεμα με τις υποθέσεις,
- να κρύβεις τις ικανότητές σου και να περιμένεις τη στιγμή σου,
- να κρατάς χαμηλό προφίλ,
- να μην εμπλέκεσαι σε συγκρούσεις και
- να μην κάνεις εχθρούς.
Ακολουθείται αυτή η πολιτική της ήρεμης δύναμης, βέβαια με κάποια διαφοροποίηση, ειδικά από την εκλογή του Σι Τζινπίνγκ.
Δεν είναι τυχαίο αυτό που είχε πει ο πρόεδρος της Κίνας, πριν από λίγο χρονικό διάστημα, πως η Κίνα είναι ένα λιοντάρι μεν, αλλά αξιαγάπητο λιοντάρι. Φυσικά, υπάρχει μια εικόνα εξωραϊσμού, που γίνεται αντιληπτή, καθώς δεν είναι άσπρο-μαύρο τα πράγματα».
«ΟΙ ΚΙΝΈΖΟΙ ΒΑΣΊΖΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΛΟΓΙΚΉ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΥΠΟΜΟΝΉΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΜΈΝΟΥΝ ΝΑ ΔΡΈΨΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΠΡΩΤΟΚΑΘΕΔΡΊΑ, ΩΣ ΏΡΙΜΟ ΦΡΟΎΤΟ».
«Τι επιλέγουν στην αντιπαράθεσή τους με τις ΗΠΑ; Επιλέγουν να χτυπήσουν το αδύναμο σημείο των ΗΠΑ. Ποιο είναι αυτό; Η οικονομία.
Γι’ αυτό είδαμε πώς ανέκρουσε πρύμναν ο πρόεδρος Τραμπ στο ζήτημα των δασμών και τους περιόρισε, άρον άρον, μετά από την τελευταία Κινεζο-αμερικανική συνάντηση κορυφής».
Συμπερασματικά, «δεν μπορούμε μεν, να αποκλείσουμε τίποτα, αλλά είναι προφανές πως η κινεζική κυβέρνηση δεν επιθυμεί κάποια στρατιωτική σύγκρουση, ούτε τώρα, ούτε και αργότερα».
«Όχι γιατί δεν έχει τις δικές της φιλοδοξίες και τα δικά της συμφέροντα -προφανώς και έχει ιδιοτελή συμφέροντα-, αλλά είναι ο νικητής της παγκοσμιοποίησης και σε καμία περίπτωση, δεν θέλει να διακινδυνεύσει αυτήν την οικονομική ηγεμονία που θα κατακτήσει, σε πολύ λίγο χρονικό διάστημα, όπως δείχνουν τα στοιχεία.
Δεν θέλει να την υπονομεύσει, μέσα από μια στρατιωτική σύγκρουση. Το αντίθετο, δηλαδή από αυτό που θέλουν οι ΗΠΑ».
Αν αυτή η αντιπαράθεση «αυτός ο ανταγωνισμός» οδηγήσει σε μια γενίκευση και κλιμάκωση των πολεμικών συγκρούσεων, «είναι κάτι που θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες.
Καταρχήν, από το τι θα συμβεί στις ΗΠΑ, οι οποίες δεν διακρίνονται και για υψηλή συνοχή, κοινωνική και πολιτική συνοχή στο εσωτερικό τους. Άρα αυτός παράγοντας θα παίξει πολύ μεγάλο ρόλο. Δεύτερος παράγοντας που θα παίξει μεγάλο ρόλο, είναι η αντίδραση των λαών και των κυβερνήσεων όλου του υπόλοιπου κόσμου.
Αν υπάρξουν πολύ ισχυρές αντιδράσεις από τους λαούς σειράς χωρών, με κυβερνήσεις που διάκεινται συμμαχικά προς τις προς ΗΠΑ, είναι προφανές ότι αυτό θα μετρήσει.
Δεν ξέρουμε καν, τι θα γίνει στο Ιράν, στο επόμενο διάστημα, αν θα υπάρξει στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ ή όχι. Το γεγονός ότι δεν έχει υπάρξει μέχρι τώρα, οφείλεται ακριβώς στο ότι οι αραβικές χώρες έχουν τους δισταγμούς τους και τους φόβους τους, από μια τέτοια εξέλιξη.
Τι κάνει λάθος η κυβέρνηση της Ελλάδας
Σε ό, τι αφορά και Ελλάδα και την στρατηγική συνεργασίας με τις ΗΠΑ για τα λιμάνια. που επιβεβαίωσε τον περασμένο Νοέμβριο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, προσθέτοντας «σεβόμαστε τις επενδύσεις της COSCO», ο κύριος Καλτσώνης λέει πως
«η θέση νομίζω που θα έπρεπε να πάρει η χώρα μας θα έπρεπε να ήταν μια θέση υπέρ της ειρήνης, ενάντια σε αυτή την πορεία προς τον όλεθρο, την οποία οδηγούν οι ΗΠΑ και υπέρ της ανάπτυξης αμοιβαία ισότιμων σχέσεων με όλες τις χώρες.
Προφανώς και με την Κίνα, που είναι η ανερχόμενη οικονομική δύναμη του πλανήτη».
Αυτό είναι κάτι που δεν βλέπουμε να γίνεται. Τουναντίον. «Για να συμβεί κάτι τέτοιο, θα χρειαστεί μια μεγάλη, μια ριζική αλλαγή του συσχετισμού των κοινωνικοπολιτικών δυνάμεων στο εσωτερικό της χώρας μας»
