Πώς, Πότε και Γιατί η CIA χρηματοδότησε τη Μοντέρνα Τέχνη κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου για να πετύχει την πνευματική αποχαύνωση και την αλλοτρίωση των συνειδήσεων
επιμέλεια συλλογής στοιχείων και κειμένου:
Κώστας Ντουντουλάκης
Παραστατική Τέχνη: Πάνω, «Έρως & Ψυχή» του Antonio Canova. Λούβρο. Δεξιά, Γυναίκα, του Τσαρούχη
Κάτω δεξιά, "Μοντέρνα Τέχνη": Τίτλος ..."Γυναίκα" του Κούνιγκ
 | |
| Καλλιτέχνης | Βίλεμ ντε Κούνινγκ |
|---|---|
| Ετος | 1953 |
| Μέσον | Λάδι σε καμβά |
| Διαστάσεις | 172,7 εκ. × 123,2 εκ. (68 ίντσες × 48,5 ίντσες) |
| Τοποθεσία | Ιδιωτική συλλογή του Στίβεν Α. Κοέν |
Εισαγωγικό σημείωμα:
Η Φιλοσοφία των Λέξεων: Η ελληνική ανθρωποκεντρική-αλαισθητική θεώρηση και η δυτική μηχανιστική ορολογία
Donald Jameson, πρώην ανώτατο στέλεχος της CIA, σε συνέντευξή του:
Η Φιλοσοφία των Λέξεων: Η ελληνική ανθρωποκεντρική-αλαισθητική θεώρηση και η δυτική μηχανιστική ορολογία
Η ίδια η ετυμολογία των λέξεων αποκαλύπτει το βαθύ χάσμα ανάμεσα στην ελληνική σκέψη, που συνδέει την τέχνη με την ψυχή, και τη δυτική προσέγγιση, που περιορίζεται στην καταγραφή της ύλης.
1. Άγαλμα – Statue (Στάτου)
- Η Ελληνική Έννοια (Άγαλμα): Παράγεται από το ρήμα ἀγάλλομαι (χαίρομαι, νιώθω ψυχική ανάταση, υπερηφάνεια). Για τους αρχαίους Έλληνες, το άγαλμα δεν ήταν ένας νεκρός όγκος ύλης. Ήταν μια δημιουργία φτιαγμένη με σκοπό να προκαλεί πνευματική αγαλλίαση, να ευφραίνει τα μάτια των θεών και των ανθρώπων, και να εξυψώνει το κάλλος.
- Η Δυτική Έννοια (Statue): Η λέξη statue (στα αγγλικά και τα γαλλικά) προέρχεται από το λατινικό statua, το οποίο αποτελεί αντιδάνειο από το ελληνικό ρήμα ἵστημι (στέκομαι) και συγκεκριμένα από τον αόριστο ἔστην. Για τον δυτικό κόσμο, το έργο αυτό ορίζεται αποκλειστικά από τη στατικότητά του. Είναι απλώς ένα αντικείμενο που στέκεται ακίνητο στον χώρο, χωρίς καμία αναφορά σε εσωτερική ψυχική συμμετοχή.
2. Ζωγραφιά – Painting (Πέιντινγκ)
- Η Ελληνική Έννοια (Ζωγραφιά): Σύνθετη εννοιολογική λέξη από το ζωή και το γράφω. Σημαίνει κυριολεκτικά τη «γραφή της ζωής». Ο Έλληνας δημιουργός δεν αποτυπώνει απλώς ένα αντικείμενο· εγγράφει τη ζωντάνια, την κίνηση και την αλήθεια της ύπαρξης πάνω στην επιφάνεια.
- Η Δυτική Έννοια (Painting): Ο αγγλικός όρος παράγεται από το ρήμα to paint (βάφω, χρωματίζω), το οποίο προέρχεται από το λατινικό pingere. Πρόκειται για έναν όρο καθαρά τεχνικό και μη εννοιολογικό. Για τη Δύση, ο πίνακας ορίζεται ως η διαδικασία εφαρμογής χρώματος πάνω σε ένα υλικό, χωρίς να αναζητείται η οργανική σύνδεση με το μυστήριο της ζωής.
Donald Jameson, πρώην ανώτατο στέλεχος της CIA, σε συνέντευξή του:
«Όσον αφορά τον Αφηρημένο Εξπρεσιονισμό, θα ήθελα να πω ότι η CIA τον εφηύρε, μόνο και μόνο για να δω τι θα συμβεί αύριο στα μουσεία! [...] Ήταν το είδος της τέχνης που έκανε τον Σοσιαλιστικό Ρεαλισμό να φαίνεται ακόμη πιο στυλιζαρισμένος, άκαμπτος και περιορισμένος από ό,τι ήταν. [...] Φυσικά, οι καλλιτέχνες δεν ήξεραν τίποτα. Ήταν άνθρωποι που δεν είχαν κανέναν σεβασμό για την κυβέρνηση και σίγουρα κανέναν για τη CIA. Αν έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε ανθρώπους που θεωρούσαν τους εαυτούς τους με τον έναν ή τον άλλον τρόπο αναρχικούς, αυτό ήταν ακόμη καλύτερο».
* Donald Jameson Interview on CIA and Modern Art
independent.co.uk
Μετά την εισαγωγή, στο δια ταύτα :
Γιατί πίνακες που μοιάζουν με τυχαίες μουντζούρες ή ψυχιατρικές ιδιοτροπίες πλασαρίστηκαν ως ...«υψηλή τέχνη» και κοστίζουν εκατομμύρια;
Η απάντηση ...μάλλον δεν βρίσκεται στην εξέλιξη του πολιτισμού, αλλά στα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα των μυστικών υπηρεσιών.
Είναι πλέον ιστορικά αποδειγμένο:
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η CIA χρηματοδότησε κρυφά και συστηματικά τη μοντέρνα τέχνη.
Στόχος της δεν ήταν απλώς η προπαγάνδα, αλλά κάτι πολύ πιο βαθύ: η χρησιμοποίηση της αντι-αισθητικής και του ανορθολογισμού ως όπλο φοράς και αποπροσανατολισμού συνειδήσεων, κοινωνικής καθυπόταξης και πολιτισμικής αλλοτρίωσης.
Είναι πλέον ιστορικά αποδειγμένο:
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η CIA χρηματοδότησε κρυφά και συστηματικά τη μοντέρνα τέχνη.
Στόχος της δεν ήταν απλώς η προπαγάνδα, αλλά κάτι πολύ πιο βαθύ: η χρησιμοποίηση της αντι-αισθητικής και του ανορθολογισμού ως όπλο φοράς και αποπροσανατολισμού συνειδήσεων, κοινωνικής καθυπόταξης και πολιτισμικής αλλοτρίωσης.
«Πότε» και «Πώς» στήθηκε η επιχείρηση
Στις δεκαετίες του 1950 και 1960, στην καρδιά του Ψυχρού Πολέμου, η CIA ίδρυσε μια μυστική οργάνωση-βιτρίνα, το «Συνέδριο για την Πολιτιστική Ελευθερία» (Congress for Cultural Freedom).
Μέσω αυτού, και με τη στήριξη μεγάλων ιδρυμάτων όπως το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης (MoMA), άρχισε να ρίχνει εκατομμύρια δολάρια για να προωθήσει τον Αφηρημένο Εξπρεσιονισμό και άλλα μεταμοντέρνα ρεύματα.
Μέσω αυτού, και με τη στήριξη μεγάλων ιδρυμάτων όπως το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης (MoMA), άρχισε να ρίχνει εκατομμύρια δολάρια για να προωθήσει τον Αφηρημένο Εξπρεσιονισμό και άλλα μεταμοντέρνα ρεύματα.
Οι ίδιοι οι καλλιτέχνες δεν είχαν ιδέα ότι τους χρησιμοποιούσαν.
Η CIA τους άφηνε εντελώς ελεύθερους να δημιουργούν, αρκεί το αποτέλεσμα να εξυπηρετεί τον πραγματικό της σκοπό: την επιβολή του ανορθολογισμού και της απουσίας κάθε αισθητικής αξίας.
Η CIA τους άφηνε εντελώς ελεύθερους να δημιουργούν, αρκεί το αποτέλεσμα να εξυπηρετεί τον πραγματικό της σκοπό: την επιβολή του ανορθολογισμού και της απουσίας κάθε αισθητικής αξίας.
Το «Γιατί»: Ο στόχος πίσω από την Απουσία Αισθητικής
Η CIA δεν ενδιαφερόταν για τη ζωγραφική, αλλά για την κοινωνική μηχανική.
Επέβαλε εσκεμμένα αυτή την αντι-αισθητική αγωγή για να πετύχει τρεις συγκεκριμένους στόχους:
Επέβαλε εσκεμμένα αυτή την αντι-αισθητική αγωγή για να πετύχει τρεις συγκεκριμένους στόχους:
- Την πνευματική αποχαύνωση και κοινωνική παθητικότητα: Η κλασική, παραστατική τέχνη (όπως της Αρχαίας Ελλάδας ή της Αναγέννησης) βασιζόταν στη λογική και είχε τη δύναμη να δείχνει την καλή και κακή πραγματικότητα — την ομορφιά της ζωής, μα και την κοινωνική αδικία, ιστορικά γεγονότα, τη φτώχεια, την ομορφιά της Φύσης, της νιότης, μα και την αδικία, τον καθημερινό αγώνα....
Αυτή η τέχνη αφυπνίζει τις συνειδήσεις.
Αντικαθιστώντας τη με μουντζούρες και ακραία υποκειμενικά κατασκευάσματα, η CIA κατάφερε να αποσπάσει την προσοχή του κοινού από τα πραγματικά προβλήματα. Αντί ο κόσμος να σκέφτεται, να συγκρίνει, να κρίνει και να αντιδρά, έμενε να κοιτάζει το κενό. - Την αλλοτρίωση της συνείδησης του πολίτη: Όταν αποκόπτεις τον άνθρωπο από την αληθινή αισθητική αγωγή, του αφαιρείς τα κριτήρια με τα οποία αξιολογεί τον κόσμο. Ένας άνθρωπος χωρίς αισθητικά και λογικά κριτήρια χάνει την πνευματική του αυτονομία. Γίνεται ευάλωτος, παθητικός και εύκολα χειραγωγήσιμος από το σύστημα.
- Την ακύρωση της κοινής λογικής: Όταν οι ελίτ βαφτίζουν το παράλογο ως «υψηλή τέχνη», ο απλός άνθρωπος αρχίζει να αμφιβάλλει για την ίδια του την κρίση. Σκέφτεται: «Αφού οι ειδικοί λένε ότι αυτό το χάος είναι σπουδαίο κι εγώ το βλέπω σαν μουτζούρα, μάλλον εγώ είμαι ο ανόητος».
Έτσι, ο πολίτης παραιτείται από τη λογική του, δέχεται παθητικά ό,τι του σερβίρουν και σταματά να αμφισβητεί την πολιτισμική άρα και την πολιτική και οικονομική εξουσία.
Η Αποξένωση της Τέχνης από τον Λαό
Αυτή η τεχνητή επιβολή αποξένωσε την τέχνη από την κοινωνία. Η τέχνη έπαψε να είναι κτήμα του λαού, να καλλιεργεί ψυχές και να γεννά ορθολογική σκέψη. Μετατράπηκε σε ένα εσωτερικό παιχνίδι για λίγους τεχνοκράτες, εμπόρους και χρηματιστήρια πλασματικών αξιών, μετατρέποντες σταδιακά τις μάζες που κάποτε ήταν συνδημιουργοί όλων των ειδών πολτισμού και αξιών, πνευματικά ανοχύρωτες απλούς καταναλωτές όσων τους σερβίρουν.
Η αποκρουστική υποκουλτούρα που προωθεί πχ σήμερα η Eurovision είναι ένα από τα πιο κραυγαλέα παραδείγματα του ίδιου πάντα στόχου των διεστραμμένων διεθνών επιτελείων κατασκευής μαζανθρώπων με απόλυτα χειραγωγημένη κρίση, αισθητική και στάση ζωής.
Η αποκρουστική υποκουλτούρα που προωθεί πχ σήμερα η Eurovision είναι ένα από τα πιο κραυγαλέα παραδείγματα του ίδιου πάντα στόχου των διεστραμμένων διεθνών επιτελείων κατασκευής μαζανθρώπων με απόλυτα χειραγωγημένη κρίση, αισθητική και στάση ζωής.
Κρις Οφίλι – ...Η Παναγία" (!!!)
Ο πρώτος μαύρος καλλιτέχνης που κέρδισε ποτέ το βραβείο Turner το 1998, ο Chris Ofili, μπορεί να τα οφείλει όλα στο έργο του «Η Αγία Παναγία» του 1996. Αυτός ο μεγάλος πίνακας μικτής τεχνικής απεικονίζει μια μαύρη γυναίκα που φοράει ρούχα που αποδίδονται στην Παναγία. Τώρα, επειδή η απεικόνιση της Madonna ως μαύρης δεν είναι αρκετή, πρόσθεσε επίσης κοπριά ελέφαντα, καρφίτσες χάρτη και την περιέβαλε με κομμένα από πορνογραφικά περιοδικά, τα οποία ίσως είναι αξιοσημείωτα μόνο όταν δώσετε πραγματικά προσοχή.
ΣυμπέρασμαΚρις Οφίλι – ...Η Παναγία" (!!!)
Ο πρώτος μαύρος καλλιτέχνης που κέρδισε ποτέ το βραβείο Turner το 1998, ο Chris Ofili, μπορεί να τα οφείλει όλα στο έργο του «Η Αγία Παναγία» του 1996. Αυτός ο μεγάλος πίνακας μικτής τεχνικής απεικονίζει μια μαύρη γυναίκα που φοράει ρούχα που αποδίδονται στην Παναγία. Τώρα, επειδή η απεικόνιση της Madonna ως μαύρης δεν είναι αρκετή, πρόσθεσε επίσης κοπριά ελέφαντα, καρφίτσες χάρτη και την περιέβαλε με κομμένα από πορνογραφικά περιοδικά, τα οποία ίσως είναι αξιοσημείωτα μόνο όταν δώσετε πραγματικά προσοχή.
Όταν κοιτάζετε ένα έργο της μοντέρνας ή μεταμοντέρνας τέχνης και νιώθετε ότι «αυτό στερείται λογικής και ομορφιάς», δεν κάνετε λάθος.
Αυτή η αντι-αισθητική και η απομάκρυνση από την πραγματικότητα σχεδιάστηκαν και επιβλήθηκαν από μυστικές υπηρεσίες με έναν ξεκάθαρο σκοπό: να θολώσουν την κρίση, να εξουδετερώσουν την κοινωνική αντίσταση και να αλλοτριώσουν τη συνείδηση του σύγχρονου ανθρώπου.
Αυτή η αντι-αισθητική και η απομάκρυνση από την πραγματικότητα σχεδιάστηκαν και επιβλήθηκαν από μυστικές υπηρεσίες με έναν ξεκάθαρο σκοπό: να θολώσουν την κρίση, να εξουδετερώσουν την κοινωνική αντίσταση και να αλλοτριώσουν τη συνείδηση του σύγχρονου ανθρώπου.
Πηγές & Σύνδεσμοι
- Was modern art a weapon of the CIA?
bbc.com - How MoMA and the CIA Conspired to Use Unwitting Artists
artnet.com - How CIA Funded Abstract Art Became a Cold War Weapon
ideelart.com - Origins of the Congress of Cultural Freedom
cia.gov - Was Modern Art Really a CIA Psy-Op?
reddit.com - The CIA and Modern Art Discussion
reddit.com [1, 2, 3, 4, 5]
Η αντίσταση κορυφαίων ανθρώπων του παγκόσμιου και του ελληνικού πολιτισμού απέναντι στην κατευθυνόμενη συστημική υποκουλτούρα
Μίκης Θεοδωράκης
Ο κορυφαίος των κορυφαίων, ο οποίος μελοποίησε την υψηλή ποίηση και την έφερε στα χείλη του λαού, πολέμησε μέχρι το τέλος της ζωής του τη βιομηχανία της υποκουλτούρας
- Η Θέση του: Χαρακτήριζε τη συστημική υποκουλτούρα ως «πνευματικό θάνατο». Προειδοποιούσε ασταμάτητα ότι ο πολιτιστικός αποχρωματισμός, η ισοπέδωση της αισθητικής και η επιβολή του τηλεοπτικού κιτς στοχεύουν στο να αποκόψουν τους λαούς από την ιστορική τους μνήμη, τις ρίζες και την ικανότητά τους να αντιστέκονται.
Μάνος Χατζιδάκις
Με το αιχμηρό, ασυμβίβαστο πνεύμα του, ο μεγάλος Έλληνας δημιουργός στάθηκε ορκισμένος και διαχρονικός εχθρός της αισθητικής αθλιότητας.
- Η Θέση του: Κατήγγειλε με σφοδρότητα θεσμούς όπως η Eurovision, χαρακτηρίζοντάς τους προϊόντα μιας χυδαίας, βιομηχανοποιημένης εμπορευματοποίησης. Δήλωνε ανοιχτά ότι αυτά τα θεάματα προσβάλλουν βάναυσα τη νοημοσύνη, παραμορφώνουν το γνήσιο λαϊκό αίσθημα και επιβάλλουν τη δικτατορία της οργανωμένης μετριότητας.
Σταύρος Ξαρχάκος
Ο σπουδαίος μαέστρος και συνθέτης συνεχίζει να δίνει τη μάχη για τη διάσωση της υψηλής τέχνης απέναντι στην υποβάθμιση.
- Η Θέση του: Έχει εκφράσει επανειλημμένα τη βαθιά του ανησυχία για τη νέα γενιά, η οποία βρίσκεται εκτεθειμένη στους μηχανισμούς της εμπορευματοποίησης και των εύκολων εντυπωσιασμών. Τονίζει ότι η μουσική έχει υποταχθεί στη δικτατορία της εικόνας, στερώντας από την κοινωνία το αληθινό πνευματικό βάθος.
Νίκος Μαμαγκάκης
Ο κορυφαίος, διεθνούς εμβέλειας μουσουργός, με βαθιά γνώση από την κλασική μουσική μέχρι τη γνήσια παράδοση.
- Η Θέση του: Στεκόταν απέναντι στην «κατασκευασμένη» αισθητική των εμπορικών κυκλωμάτων. Ξεσκέπαζε το γεγονός ότι οι πολυεθνικές της μουσικής επιβάλλουν τυποποιημένους θορύβους, απομακρύνοντας σκόπιμα το κοινό από τη σύνθετη, αληθινή και ελεύθερη δημιουργία που απαιτεί πνευματική εγρήγορση.
Η Εικαστική Αντίσταση: Μεγάλοι Δάσκαλοι της Ζωγραφικής και της ΑΣΚΤ
Γιάννης Τσαρούχης
Μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της ελληνικής τέχνης και της γενιάς του '30.
- Η Θέση του: Καυτηρίαζε με αξεπέραστο χιούμορ και αυστηρότητα την υποκρισία της εγχώριας ελίτ. Ξεσκέπαζε την προσπάθεια των ημιμαθών να επιβάλουν την ακαλαισθησία και την ασχήμια ως «πρωτοπορία», λέγοντας χαρακτηριστικά ότι στην Ελλάδα «είσαι ό,τι δηλώσεις». Υπερασπίστηκε μέχρι τέλους την ελληνική παράδοση, το σχέδιο και τη σύνδεση της τέχνης με τον άνθρωπο.
Παναγιώτης Τέτσης (Ζωγράφος & Καθηγητής/Πρύτανης ΑΣΚΤ)
Ένας από τους πιο σεβαστούς δασκάλους της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, πιστός στην παραστατική ζωγραφική.
- Η Θέση του: Στεκόταν απέναντι στις εγκεφαλικές, «ψυχρές» μεταμοντέρνες εγκαταστάσεις που χρειάζονται ολόκληρα βιβλία θεωρίας για να εξηγήσουν ένα τίποτα. Δίδασκε ότι η ζωγραφική είναι φως, χρώμα και φύση, απορρίπτοντας τα τεχνητά αισθητικά κατασκευάσματα των σύγχρονων γκαλερί.
Δημήτρης Μυταράς (Ζωγράφος & Καθηγητής ΑΣΚΤ)
Κορυφαίος παραστατικός ζωγράφος με τεράστια προσφορά στην παιδεία των νέων καλλιτεχνών.
- Η Θέση του: Εξέφραζε δημόσια τη βαθιά του ανησυχία για τον αισθητικό εκφυλισμό. Τόνιζε ότι τα φτηνά τηλεοπτικά προϊόντα και η αποδόμηση των κανόνων της τέχνης καταστρέφουν συστηματικά το κριτήριο των επόμενων γενεών, καθιστώντας τες ευάλωτες στη μαζική χειραγώγηση.
Διεθνείς Σύγχρονοι Ζώντες Καλλιτέχνες του Ρεαλισμού
Odd Nerdrum (Νορβηγός Ζωγράφος)
Ένας από τους σπουδαιότερους εν ζωή ρεαλιστές ζωγράφους στον κόσμο, ιδρυτής του κινήματος "The Kitsch Movement" (ως απάντηση στη μοντέρνα τέχνη).
- Η Θέση του: Έχει κηρύξει ανοιχτό πόλεμο στην αφηρημένη και εννοιολογική τέχνη. Υποστηρίζει ότι η μοντέρνα τέχνη κατέστρεψε τις ανθρώπινες αξίες και τη δεξιοτεχνία, αντικαθιστώντας τες με το παράλογο και το σοκ. Ο ίδιος παλεύει για την επιστροφή στις τεχνικές των παλαιών δασκάλων (όπως ο Ρέμπραντ) ως τη μοναδική αληθινή μορφή τέχνης.
Francine Van Hove (Γαλλίδα Ζωγράφος)
Διακεκριμένη σύγχρονη εκπρόσωπος της παραστατικής και ρεαλιστικής σχολής στη Δυτική Ευρώπη.
- Η Θέση της: Αρνείται να ακολουθήσει τις εφήμερες, προκλητικές τάσεις των μεταμοντέρνων γκαλερί που επιδιώκουν τον εύκολο εντυπωσιασμό. Μέσα από το έργο της, υπερασπίζεται την αρμονία, την ηρεμία και την κλασική ομορφιά, αποδεικνύοντας ότι η αληθινή τέχνη δεν χρειάζεται κραυγές ή ακαλαισθησία για να μιλήσει στην ψυχή του θεατή.
Φιλοσοφία και Πολιτική Ανάλυση
Γιώργος Κοντογιώργης (Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης & πρώην Πρύτανης Παντείου)
- Η Θέση του: Ξεσκεπάζει ότι η συστημική υποκουλτούρα της Δύσης δεν είναι ένα τυχαίο γεγονός, αλλά το αποτέλεσμα της απόλυτης κυριαρχίας των αγορών. Το σύστημα κατασκευάζει σκόπιμα έναν «ιδιώτη-υπήκοο», έναν αποχαυνωμένο καταναλωτή. Όσο ο πολίτης χειραγωγείται από προκλητικά τηλεοπτικά υπερθεάματα, τόσο αδυνατεί να αντιληφθεί την πολιτική του υποδούλωση.
Noam Chomsky (Νόαμ Τσόμσκι)
- Η Θέση του: Μέσα από το έργο του για την «Κατασκευή της Συναίνεσης», εξηγεί ότι η δυτική εξουσία εφαρμόζει τη «στρατηγική της απόσπασης προσοχής». Διοχετεύει τεράστιες ποσότητες φτηνής ψυχαγωγίας και θορυβωδών θεμάτων για να κρατά το μυαλό των μαζών απασχολημένο με το ασήμαντο, ώστε να μην οργανώνεται καμία κοινωνική αντίσταση.
Umberto Eco (Ουμπέρτο Έκο)
- Η Θέση του: Στο έργο του Κήνσορες και Θεράποντες, απέδειξε ότι τα δυτικά μέσα μαζικής ενημέρωσης κατασκευάζουν μια «ψευδο-κουλτούρα». Αυτή η βιομηχανία παράγει εσκεμμένα χαμηλής ποιότητας, εντυπωσιοθηρικά θεάματα για να εξομαλύνει τις κοινωνικές αντιδράσεις και να κρατά τις μάζες σε πνευματική νάρκη.
Theodor Adorno (Θεόντορ Αντόρνο)
- Η Θέση του: Εισηγήθηκε τον όρο «Πολιτιστική Βιομηχανία». Υποστήριξε ότι η μαζική ψυχαγωγία στη Δύση λειτουργεί ως ένα εξελιγμένο εργαλείο κοινωνικής συμμόρφωσης, παράγοντας τυποποιημένα προϊόντα-σκουπίδια για να ευνουχίσει την κριτική σκέψη.
Roger Scruton (Ρότζερ Σκρούτον)
- Η Θέση του: Κατήγγειλε ότι η μεταμοντέρνα δυτική κουλτούρα έχει υποκύψει στη σκόπιμη «λατρεία της ασχήμιας». Η αποθέωση του παραλόγου και του αποκρουστικού στα σύγχρονα θεάματα στερεί από την ανθρωπότητα το πνευματικό βάθος και την ικανότητα να αναζητά την αλήθεια.
