1 Δεκεμβρίου 1913: Η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα- Ένα σπάνιο φιλμ και φωτογραφίες

   Πηγή: CandiaDoc 1 Δεκεμβρίου 2023

Ήταν μια μέρα σαν σήμερα, 110 χρόνια πριν. Κυριακή πρώτη μέρα του Δεκέμβρη του 1913, μια  ηλιόλουστη Κυριακή, όπως οι καρδιές των Κρητικών. Δύο γηραιοί επαναστάτες, σύμβολα των κρητικών αγώνων, ο 94χρονος Αναγνώστης Μάντακας και ο 81χρονος Χατζημιχάλης Γιάνναρης, από τους Λάκκους Χανίων και οι δύο,  ύψωναν την ελληνική σημαία στον ιστό του φρουρίου του Φιρκά. Η ένωση με την Ελλάδα ήταν πλέον ιστορική πραγματικότητα.

Δείτε επίσης: Τα θριαμβευτικά πρωτοσέλιδα της εποχής για την ένωση της Κρήτης

Μετά από αιώνες κατοχής και σκλαβιάς, αρχικά από τους Ενετούς (1211- 1669) και στη συνέχεια από τους Τούρκους (1669-1898) αλλά και μια δεκαπενταετία τύποις αυτονομίας (οι μεγάλες δυνάμεις στην πραγματικότητα είχαν την κατοχή και ο σουλτάνος διατηρούσε την επικυριαρχία του), η Κρήτη ελεύθερη πλέον ενωνόταν με το ελληνικό κράτος.  Αυτός άλλωστε ήταν ο στόχος όλων των επαναστάσεων του 19ου αιώνα, γι αυτό χύθηκαν ποταμοί αίματος, γι αυτό θυσιάστηκαν χιλιάδες Κρητικοί. Οι Κρήτες επαναστάτες στα λάβαρα τους έγραφαν «Ένωσις ή θάνατος», δεν ζητούσαν μόνο την ελευθερία τους. Αυτός ήταν ο λόγος που ουδέποτε δέχτηκαν το αυτόνομο – υπό τις δυνάμεις και την Τουρκία –πολίτευμα.

Είναι ακριβώς η στιγμή που ο βασιλέας Κωνσταντίνος και ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος ετοιμάζονται να παραδώσουν τη σημαία στους γηραιούς αγωνιστές Αναγνώστη Μάντακα και Χατζημιχάλη Γιάνναρη προκειμένου να την υψώσουν στον πιο ψηλό ιστό. Στο μέσο περίπου της φωτογραφίας και λίγο προς τα αριστερά διακρίνουμε τον μονάρχη Κωνσταντίνο και αριστερά του, με το ημίψηλο καπέλο, τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ντυμένο επίσημα, όπως απαιτούσε η στιγμή. Στα δεξιά του Κωνσταντίνου είναι ο Χατζημιχάλης Γιάνναρης, που έχει βγάλει το σκούφο που πάντοτε φορούσε. Λίγο μετά θα παραλάμβανε τη σημαία, μαζί με τον Μάντακα, ο οποίος θα πρέπει να στέκεται ανάμεσα στον ίδιο και το μονάρχη, αλλά δεν διακρίνεται. Σε πρώτο πλάνο, αριστερά στην εικόνα, φαίνεται η σημαία του Γενικού Αρχηγείου Κυδωνίας, κατά την επανάσταση του 1878. Κουρελιασμένη από τις σφαίρες και το χρόνο. Η φωτογραφία είχε δημοσιευτεί στην αθηναϊκή εφημερίδα «Πατρίς» του Σπυρίδωνα Σίμου, στις 5 Δεκεμβρίου 1913 ενώ υπάρχει και στο αρχείο του Εθνικού Ιδρύματος Μελετών και Ερευνών «Ελευθέριος Βενιζέλος», στα Χανιά.

Την Κυριακή 1 Δεκεμβρίου 1913 έγινε η επίσημη τελετή της έπαρσης της ελληνικής σημαίας στο φρούριο του Φιρκά, στα Χανιά, παρουσία του βασιλιά της Ελλάδας Κωνσταντίνου, του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου και της πολιτικής ηγεσίας της Κρήτης. Η Κρήτη ήταν πλέον τμήμα της ελληνικής επικράτειας. Όπως έπρεπε, βασιλιάς και πρωθυπουργός απέδωσαν την τιμή της ύψωσης της σημαίας στους ίδιους τους αγωνιστές της Κρήτης. Ο Αναγνώστης Μάντακας (1819-1918) και ο Χατζημιχάλης Γιάνναρης(1831 ή κατά άλλες πηγές 1827-1916)  πήραν τη σημαία, με συγκίνηση ανέβηκαν στον πυργίσκο και την ύψωσαν στον ιστό. Εκεί απ’ όπου την είχαν κατεβάσει βιαίως οι άνδρες των μεγάλων δυνάμεων το 1909, όταν και τότε οι Κρήτες προσπάθησαν να την υψώσουν ώστε να θεωρηθεί γεγονός τετελεσμένο η ένωση.

Ο 94χρονος Αναγνώστης Μάντακας και ο 81χρονος Χατζημιχάλης Γιάνναρης, λίγο πιο πίσω του, έχουν υψώσει, τιμητικά εκ μέρους των επαναστατών της Κρήτης την ελληνική σημαία και κατεβαίνουν από τον πυργίσκο στο φρούριο του Φιρκά, στα Χανιά. Στο τελευταίο σκαλοπάτι τους περίμεναν βασιλιάς και πρωθυπουργός να τους συγχαρούν. (Από την εφημερίδα «Πατρίς» των Αθηνών, του Σπυρίδωνα Σίμου, στις 6 Δεκεμβρίου 1913)

Σε μια από τις φωτογραφίες που δημοσιεύουμε απαθανατίστηκε ακριβώς η στιγμή κατά την οποία Μάντακας και Χατζημιχάλης Γιάνναρης έχουν υψώσει τη σημαία και κατεβαίνουν από τον πυργίσκο. Στο τελευταίο σκαλοπάτι τους περίμεναν βασιλιάς και πρωθυπουργός να τους συγχαρούν.

Η εικόνα είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα «Πατρίς» των Αθηνών στις 6 Δεκεμβρίου 1913. Ο Μάντακας κατεβαίνει πρώτος τα σκαλοπάτια, υποβασταζόμενος από τον γενικό διοικητή του νησιού Ρούφο. Ενώ πιο πίσω, με τα λευκά γένια, διακρίνεται ο Χατζημιχάλης Γιάνναρης. Οι δύο μεγάλοι επαναστάτες, που συμμετείχαν σ’ όλους τους αγώνες του κρητικού λαού, ο πρώτος από το 1841, ο δεύτερος από το 1866, είχαν τιμηθεί εκείνη την ημέρα από τον βασιλέα Κωνσταντίνο με τον Χρυσό Σταυρό του Σωτήρα. Μάλιστα στο στήθος του Γιάνναρη διακρίνεται ο σταυρός.

Ο μονάρχης Κωνσταντίνος σε συνομιλία με τον γηραιό επαναστάτη Αναγνώστη Μάντακα

Η ίδια εικόνα σε επιχρωματισμένο καρτ ποστάλ

Στην ουσία η ένωση είχε επιτευχθεί 14 μήνες νωρίτερα, όταν, ξεκινώντας ο πρώτος βαλκανικός πόλεμος, ο Βενιζέλος είχε δεχτεί ως μέλη στην ελληνική βουλή τους Κρήτες αντιπροσώπους.  Όπως δεν είχε κάνει δύο προηγούμενες φορές, τον Νοέμβριο του 1911 και τον Μάιο του 1912, υπό τις απειλές των μεγάλων δυνάμεων και της Τουρκίας, που προειδοποιούσε με πολεμική σύρραξη. Τότε μάλιστα ο Κρητικός πρωθυπουργός βρέθηκε αντιμέτωπος με τους παλιούς συμπολεμιστές του. Την πρώτη φορά ο Βενιζέλος, υπό το βάρος της διεθνούς πίεσης, διακήρυττε ότι όσο θα ήταν πρωθυπουργός δεν θα γινόταν η ένωση! Μάλιστα οι Κρήτες βουλευτές που επιχείρησαν να μεταβούν στην Αθήνα προκειμένου να παρακαθίσουν στη συνεδρίαση της βουλής και να επιβάλλουν  de facto την ένωση, συνελήφθησαν στο λιμάνι της Σούδας από το ναυτικό των μεγάλων δυνάμεων και κρατήθηκαν σε πλοίο μέχρι τα Χριστούγεννα. Τη δεύτερη φορά, τον Μάιο του 1912, χτυπήθηκαν από το στρατό, έξω από τη βουλή.

Πανηγυρισμοί στο φρούριο Φιρκά για την ύψωση της ελληνικής σημαίας

Την 1η Οκτωβρίου του 1912, όμως, ο Βενιζέλος δεν είχε να φοβηθεί καμιά απειλή, αφού ξεκινούσε ο πόλεμος με την Τουρκία.  Έτσι κάλεσε ο ίδιος τους πληρεξουσίους του νησιού να γίνουν μέλη της ελληνικής βουλής. Όμως για τη διεθνή κοινότητα το πρόβλημα της ένωσης τυπικά δεν είχε λήξει ακόμη.

Κωνσταντίνος και Ελευθέριος Βενιζέλος μόλις έχουν φτάσει στο φρούριο του Φιρκά, μετά τη δοξολογία

Οι συνθήκες για την ένωση
Η οριστική αποκατάσταση του εθνικού θέματος για την Κρήτη ήλθε στα τέλη της άνοιξης του επόμενου χρόνου, του 1913, με τη συμφωνία του Λονδίνου, την οποία επικύρωσαν την ίδια χρονιά οι συμφωνίες του Βουκουρεστίου, τον Αύγουστο, και της Αθήνας, τον Νοέμβριο.

Το χειρόγραφο της Συμφωνίας του Λονδίνου, που υπεγράφη ανάμεσα στις βαλκανικές χώρες, στις 30 Μαΐου 1913. Οι υπογραφές των αντιπροσώπων τους σφραγίζονται με βουλοκέρι. Το κείμενο υπάρχει στα αρχεία υπουργείου Εξωτερικών της Βουλγαρίας

Η φωτογραφία υπάρχει στα βουλγαρικά αρχεία και απεικονίζει τους πρωθυπουργούς και τους εκπροσώπους των βαλκανικών κρατών κατά την έναρξη των διαπραγματεύσεων της Διάσκεψης του Λονδίνου, τον Δεκέμβριο του 1912. Καθιστός στο κέντρο διακρίνεται ο Έλληνας πρωθυπουργός, Ελ. Βενιζέλος, που συχνά επισκεπτόταν το Λονδίνο για τη συνέχεια των συζητήσεων, οι οποίες κράτησαν σχεδόν 5,5 μήνες.

Ένα φιλμ ιστορικό ντοκουμέντο

Ένα σπάνιο φιλμ υπάρχει στα αρχεία του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών και της ΕΡΤ από τις εκδηλώσεις της 1ης Δεκεμβρίου 1913, για την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Στην εισαγωγή αναφέρεται η ημερομηνία 14-12-1913, που ήταν σύμφωνα με το ευρωπαϊκό ημερολόγιο, που ίσχυσε μετά το 1922 στην Ελλάδα.

Η ταινία ανοίγει με γενική άποψη του λιμανιού των Χανίων. Αξιωματικοί αναμένουν στην προκυμαία την αποβίβαση των επισήμων. Στα ανοιχτά του λιμανιού διακρίνονται το θωρηκτό «ΑΒΕΡΩΦ» και τα πλοία που το συνοδεύουν. Πλήθος κόσμου έχει συγκεντρωθεί στην προκυμαία και σε πλοιάρια που πλέουν κοντά στην ακτή.

Πλάνο από κινούμενη άμαξα καταγράφει την κίνηση πεζών και οχημάτων σε δρόμο της πόλης, η οποία είναι στολισμένη με μεγάλες ελληνικές σημαίες. Άκατος κατευθύνεται από την προκυμαία προς το «ΑΒΕΡΩΦ». Στο κατάστρωμα του πλοίου ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Κωνσταντίνος Ζαβιτσιάνος με ημίψηλα ποζάρουν στο φακό.

Απόψεις των πλοίων και των σημαιοστολισμένων δρόμων των Χανίων. Ο τότε μονάρχης Κωνσταντίνος αποβιβάζεται από άκατο και κατευθύνεται πεζός στο φρούριο Φιρκά συνοδευόμενος από τον πρωθυπουργό  και τους άλλους επισήμους, ενώ πλήθος κόσμου τους επευφημεί.

Στο στολισμό του χώρου διακρίνεται μαζί με σημαιάκια και το βασιλικό μονόγραμμα Κ. Στο φρούριο Φιρκά ποζάρουν στο φακό ο μονάρχης, ο πρωθυπουργός και οι επίσημοι, καθώς και ο Αναγνώστης Μάντακας και άλλοι Κρητικοί οπλαρχηγοί με τοπικές ενδυμασίες.

Την πανηγυρική έπαρση της σημαίας συνοδεύουν κανονιοβολισμοί από τα πολεμικά πλοία. Ο Κωνσταντίνος και οι άλλοι επίσημοι αποχωρούν μέσα σε ενθουσιώδη ατμόσφαιρα και μεταβαίνουν στο Διοικητήριο.

ΕΔΩ ΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΗΣ ΑΞΙΑΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ:

ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ, ΣΕΛΙΔΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣΕΝΩΣΗ ΚΡΗΤΗΣ

Πλοήγηση άρθρων

Τι διέταζαν το 2020 και πώς γινόταν αυτό με οργουελική διαστροφή στις κηδείες ανθρώπων "με κόβιντ". Φωτογραφίες που θέλουν να "ξεχάσουμε", της μεγαλύτερης στην παγκόσμια ιστορία μαζικής τρομοαπάτης, ...

 

Κορονοϊός: Γροθιά στο στομάχι οι φωτογραφίες του Reuters για τις κηδείες στην Ελλάδα - Σελοφάν στα φέρετρα και στολές

Μεταξύ άλλων, ο κορονοϊός επέφερε μεγάλες αλλαγές και στον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε το πένθος κατά τη διάρκεια της κηδείας.

ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAMPUBLISHED 02 ΔΕΚ. 20 (18:38)

Reuters

×

AEGEAN

Σοκάρουν οι εικόνες που δημοσίευσε το μεσημέρι της Τετάρτης το Reuters για τον τρόπο με τον οποίο γίνονται πλέον οι κηδείες στην Ελλάδα εν μέσω κορονοϊού.

Οι φωτογραφίες απεικονίζουν μια άδεια εκκλησία της Αθήνας αφού ο αριθμός των ατόμων που μπορούν να δώσουν το παρών είναι εδώ και καιρό πολύ περιορισμένος στο πλαίσιο των μέτρων κατά της διασποράς.

Εντύπωση προκαλεί το αποστειρωμένο περιβάλλον, με το φέρετρο να είναι τυλιγμένο με σελοφάν, με βάση τα σχετικά πρωτόκολλα, ενώ οι τέσσερις άνδρες που το μεταφέρουν είναι αναγκασμένοι -για λόγους προστασίας βέβαια- να φορούν ειδικές στολές, μάσκες και γάντια.

Οι εικόνες αυτές έρχονται να προστεθούν στα συγκλονιστικά στιγμότυπα από τα νεκροταφεία της Θεσσαλονίκης όπου ειδικοί τάφοι ανοίγονται μαζικά προκειμένου να θαφτούν εκεί τα θύματα της πανδημίας.

Οι φωτογραφίες από τα νεκροταφεία της Θεσσαλονίκης αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος στην συμπρωτεύουσα με τον κορονοϊό, με τις εικόνες να προκαλούν σοκ και δέος. Οπως δείχνουν και τα κρούσματα και τα τελευταία ευρήματα από τα λύματα, η Θεσσαλονίκη παραμένει στο επίκεντρο του δεύτερου κύματος της πανδημίας, και παρά το lockdown τα κρούσματα πολλαπλασιάζονται. Και οι νεκροί δυστυχώς ακολουθούν…

Στα νεκροταφεία της Θεσσαλονίκης οι αρμόδιοι υπάλληλοι είναι αναγκασμένοι έτσι να διαμορφώνουν συνέχεια νέους ειδικούς χώρους ταφής των θυμάτων του θανατηφόρου ιού, καθώς και οι χώροι δεν αρκούν και τα πρωτόκολλα επιβάλουν οι νεκροί από τον ιό να τοποθετούνται σε ειδικούς χώρους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κορονοϊός: "Βράζουν" Θεσσαλονίκη και Αττική με 453 και 375 νέα κρούσματα - Τριψήφιος αριθμός σε Λάρισα και Πέλλα

Οπως έγινε γνωστό χθες, τουλάχιστον 70 ταφές είχαν γίνει στα κοιμητήρια του Ευόσμου τα οποία βρίσκονται στην άλλη πλευρά της πόλης ενώ ακόμη 130 τάφοι είναι διαθέσιμοι για θύματα COVID.

Οι αριθμοί προκαλούν ανατριχίλα. Πάνω από 160 κηδείες κορονοϊού έχουν γίνει από τον Απρίλιο έως τώρα. Οι περισσότερες εξ αυτών έγιναν το τελευταίο δίμηνο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κορονοϊός: Και δεύτερος αστυνομικός νεκρός, πατέρας ανήλικου παιδιού - Η συγκλονιστική "προφητική" ανάρτησή του

Σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ, οι σοροί των νεκρών από κορονοϊό τοποθετούνται σε ειδικές σακούλες μέσα στα φέρετρα που είναι σφραγισμένα και τυλιγμένα με διπλή σειρά νάιλον, ενώ θα πρέπει να μείνουν θαμμένοι δέκα χρόνια. Παρότι τα πρωτόκολλα τηρούνται αυστηρά, οι εργαζόμενοι στα κοιμητήρια φοράνε την ειδική φόρμα κατά τη διαδικασία του ενταφιασμού.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

 Ονειρεύομαι κάποια πολιτεία

να μοιάζη με δρεπάνι φεγγαριού.

Οι γυναίκες να κρατούν τη στάμνα

πάνω στο κεφάλι τους σαν αρετή

οι άνδρες να κρούουν δύσκολες χορδές

και ν’ αγαπούν το κάλλος

ο νικητής να στεφανώνεται

με τη συστολή του

ο λαός

στις εθνικές γιορτές να τηρή

μια κατανυκτική σιγή.

Νίκος Σπάνιας

Η διαδικασία ανάπτυξης και καρποφορίας κάκτων πιτάγια (ντράγκον φρούιτ)...

Μπόλιασμα ντράγκον φρούιτ βίντεο Grafting dragon fruit plant / Dragon fruit graft for beginners

Αβοκάντο-Καλλιέργεια

 

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Δ. ΝΑΝΟΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗ ΔΕΝΔΡΟΚΟΜΙΑ

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2019

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Τα διδακτικά βιβλία αποτελούν δημιούργημα κόπου και πολύτιμο βοήθημα στη μελέτη και κατανόηση των εννοιών της Γεωπονικής Επιστήμης. Όμως η εφαρμοσμένη αυτή επιστήμη συνεχώς εξελίσσεται με αποτέλεσμα ένα βιβλίο που γράφηκε πριν ακόμα και ελάχιστα έτη να υπολείπεται πρόσφατων επιστημονικών ευρημάτων, στοιχείων ή μεθόδων καλλιέργειας. Ακόμα ένα βιβλίο περιέχει πολλές και χρήσιμες πληροφορίες που σήμερα φαντάζουν στους φοιτητές όχι και τόσο χρήσιμες, αλλά μάλλον γραμμένες για την ταλαιπωρία τους. Αργότερα θα καταλάβουν ότι ακόμα και τα βιβλία με τις πολλές σελίδες έχουν ελάχιστη από τη λεπτομέρεια που θα χρειαστούν στην καριέρα τους σαν γεωπόνοι, αλλά έχουν βασική γνώση που απαιτείται.

Έτσι θεωρήθηκε απαραίτητη η συγγραφή και συχνή ανανέωση ενός βοηθήματος στην Ειδική Δενδροκομία με σκοπό την εκ παραλλήλου μελέτη για κάθε οπωροφόρο από το διδακτικό βιβλίο και τις παρούσες σημειώσεις. Να αναφέρω για μια ακόμη φορά ότι αυτές οι σημειώσεις προσφέρουν λίγα στοιχεία (μερικές φορές όμως πιο εξειδικευμένα) στον κύριο όγκο γνώσεων που προσφέρει το εκ παραλλήλου χρησιμοποιούμενο βιβλίο.

Γιώργος Δ. Νάνος

ΑΒΟΚΑΝΤΟ

Persea americana. Καλλιεργείται σε πολλές χώρες της Αμερικής και στο Ισραήλ.

Στην Ελλάδα καλλιεργούνται 8.000 στρέμ. στα Χανιά (το 2019) και υπάρχει τάση αύξησης

 (παραγωγή περίπου 5200 τόνοι). Εσωτερική κατανάλωση υψηλότερη της παραγωγής.

Καταγωγή: Τροπική Αμερική.


Καλλιεργούμενοι τύποι:

Μεξικού (σχεδόν υποτροπικό, πιο ανθεκτικό στο κρύο από Γουατεμάλας, μικρό φρούτο, λεπτό λείο φλοιό),

Γουατεμάλας (υποτροπικό, μέσου μεγέθους στρόγγυλο καρπό, χοντρό τραχύ φλοιό) και

Δυτικών Ινδιών (τροπικό, μεγάλο φρούτο, λεπτό λείο φλοιό).

Καλλιεργούμενες ποικιλίες στον κόσμο και Ελλάδα:

Hass (χοντρός σχετικά σκούρος φλοιός με εξογκώματα, Γουατεμάλας), κύρια καλλιεργούμενη και στην Ελλάδα (55%, συγκομιδή από αρχές Μαρτίου)

ΑΒΟΚΑΝΤΟ HASS

(από το 2014 φυτεύεται στα Χανιά η Lamb Hass, με εξαιρετική γεύση και μέγεθος καρπού),

Fuerte (λεπτός φλοιό πράσινου χρώματος, διασταύρωση Μεξικού x Γουατεμάλας) (35%, συγκομιδή από τέλη Νοεμβρίου) 

ΑΒΟΚΑΝΤΟ FUERTE

Zutano (10%, λείος αστραφτερός φλοιός ανοικτού πράσινου χρώματος, συγκομιδή από

τέλη Οκτωβρίου).

ΑΒΟΚΑΝΤΟ ZUTANO

Σημαντικές για προώθηση διάφορες όψιμες (Gwen, Whitsell, Lamb Hass, etc) και οι Benik, Pinkerton.

ΑΒΟΚΑΝΤΟ PINKERTON Χανιά Κρήτης

Παραγωγικότητα: 1200 κιλά / στρέμμα στην Ελλάδα και μπορεί να φτάσει τους 3

τόνους με 2 ευρώ το κιλό τιμή παραγωγού. Συχνά μειωμένη λόγω κλίματος,

ακατάλληλων καλλιεργητικών τεχνικών, ελλιπή ή ατελή επικονίαση και καρπόδεση

λόγω έλλειψης κατάλληλων επικονιαστών, εντόμων ή ακανόνιστου ρυθμού άνθισης.

Βοτανική: Αειθαλές, μεγάλο έως 20 μέτρα ύψος δέντρο, συνήθως πλαγιόκλαδο με

πράσινους βλαστούς που σπάζουν εύκολα. Επιπολαιόριζο φυτό ώστε η μηχανική

κατεργασία του εδάφους για την αντιμετώπιση των ζιζανίων να καταστρέφει μεγάλο

μέρος του ριζικού συστήματος. Έχει 2 – 5 κύματα βλάστησης ετησίως δίνοντας

λαίμαργους, ταχυφυείς, μέσου μεγέθους και μικρού μεγέθους (<30 εκατ.) βλαστούς.

Χαμηλές θερμοκρασίες (20 °C ημέρα, 15 °C νύκτα) προάγουν διαφοροποίηση

ανθοφόρων οφθαλμών. Ανθίζει από τον Νοέμβριο έως τον Ιούλιο στα Χανιά, ανάλογα

την ποικιλία και καιρικές συνθήκες. Άνθος τέλειο με 3 σέπαλα και 3 όμοια πέταλα, 3

σειρές στημόνων χαρακτηριστικά τοποθετημένες και κάποιοι με νεκτάρια. Τα άνθη

βρίσκονται ένα σε κάθε οφθαλμό ή ολόκληρη ταξιανθία στα πλάγια νεοεκπτυσσόμενου

βλαστού. Το ίδιο άνθος ανοίγει για μισή ημέρα το πρωί σαν θηλυκό, κλείνει το

μεσημέρι και το επόμενο απόγευμα ανοίγει σαν αρσενικό (Τύπος Α, ποικ. Hass,

Anaheim, Topa-Topa). Ή το απόγευμα σαν θηλυκό, κλείνει το βράδυ και το επόμενο

πρωί σαν αρσενικό (Τύπος Β, ποικ. Fuerte, Zutano, Bacon, Booth, Ettinger).

Απαιτούνται επικονιάστριες ποικιλίες σε αναλογία 1:8 και έντομα επικονιαστές για

καλύτερη καρπόδεση.

Κλίμα- Έδαφος: Το φυτά του υποείδους Μεξικού είναι τα πιο ανθεκτικά στο ψύχος

(παθαίνει ζημιά στους -4 °C). Απαιτούνται εδάφη τουλάχιστον ενός μέτρου βάθους

ελαφρά έως μέτρια με χαμηλό ασβέστιο και υψηλή στράγγιση, pH 5-5,5. Η υπερβολική

εδαφική υγρασία προκαλεί σηψιριζίες ακόμα και μετά από μερικές ημέρες με

νεροκράτημα. Χρειάζεται υψηλή σχετική υγρασία την άνοιξη στην άνθιση. Παθαίνει

μεγάλες ζημιές από ανέμους. Καθώς παράγει πολλή βιομάζα και σκιάζει έντονα το

χώρο κάτω από την κόμη, η οργανική ουσία αυξάνεται και η ανάγκη αντιμετώπισης

των ζιζανίων είναι ελάχιστη.

Πολλαπλασιασμός: Εμβολιασμός σποροφύτων. Ο σπόρος πρόερχεται από καθαρά από

ιώσεις και μύκητες μητρικά φυτά τύπου Μεξικού (Topa-Topa, Mexico, Mexicola) ή

 υποκείμενα ανθεκτικά στη φυτόφθορα (το μεγαλύτερο φυτοπαθολογικό πρόβλημα του

αβοκάντο, το υποκείμενο Diuk και άλλα όχι στην Ελλάδα ακόμα), στις σηψιρριζίες ή

στην πολλή υγρασία. Εγκεντρισμός με σχισμή (συνήθως) ή αγγλικός ή ενοφθαλμισμός

όρθιο Τ.
Δυστυχώς υπάρχει σημαντική έλλειψη εμβολιασμένων φυτών ανά τον κόσμο

λόγω των εκτεταμένων φυτεύσεων και ιώσεων των σπόρων-υποκειμένων, που μειώνει

την επέκταση της καλλιέργειας και στην Ελλάδα.

Φύτευση- Διαμόρφωση: Παλιότερα 7 m x 7 m, τώρα και 4 m x 4 m, απαραίτητοι

ανεμοθραύστες. Διεθνώς πυκνές φυτεύσεις με έως 200 φυτά/στρέμμα (2,25 m x 2,25 m)

και καλύτερα πάνω σε σαμάρι για καλύτερη στράγγιση και λιγότερη ζημιά από

Φυτόφθορα. Συνήθως διαμορφώνεται σε κύπελλο με ελαφρύ κλάδεμα ετησίως για

καλύτερο φωτισμό και αερισμό της κόμης.


Η δακτυλίωση βραχιόνων ή κορμού εφαρμόζεται πολλές φορές για την αύξηση της καρπόδεσης και

 παραγωγής. Γίνεται με αφαίρεση του φλοιού πάχους 2 cm περιμετρικά του βραχίονα το Δεκέμβριο έως

Φεβρουάριο.

Λίπανση: Τα φύλλα τον Οκτώβριο πρέπει να περιέχουν (% Ξ.Ο.) >2% Ν, 0,1-0,25% Ρ,

0,75-2% Κ. Κατά μια πηγή δέντρα ηλικίας 10 ετών με μέτρια καρποφορία χρειάζονται

ετησίως λίπανση περίπου 1 kg άζωτο και 1 kg κάλιο σε τρεις δόσεις.

Οι ανάγκες του αβοκάντο στην Κρήτη είναι 10-15 κιλά Ν, 4-5 κιλά Ρ και 18-20 κιλά Κ στο στρέμμα.

Αλλιώς για κάθε τόνο φρούτων πρέπει να εφαρμόζονται 7 kg N, 1,5 kg P, 8 kg K, 3,5

kg Ca, 1,5 kg Mg. Όπως σε όλα τα οπωροφόρα, η παραγωγικότητα και μέγεθος καρπού

δεν σχετίζεται με την ποσότητα του εφαρμοζόμενου Ν. Τα κύρια στοιχεία

εφαρμόζονται από το πέρας της θερινής πτώσης καρπιδίων έως και το φθινόπωρο.

Συχνά παρουσιάζεται έλλειψη ψευδαργύρου, λόγω της υπερβολικής φωσφορούχου

λίπανσης. Έλλειψη Fe παρουσιάζεται σε αλκαλικά εδάφη. Συχνές ελλείψεις Β.

Διαφυλλικές εφαρμογές ιχνοστοιχείων γίνονται κατά την ανάπτυξη των ταξιανθιών (όχι

στην άνθιση) και σε νέα κύματα βλάστησης (ώριμα φύλλα δεν απορροφούν τα

στοιχεία). Το Β εφαρμόζεται διαφυλλικά τον Απρίλιο και Οκτώβριο όταν στα φύλλα

είναι <40 ppm. O Zn εφαρμόζεται στο τέλος της άνθισης.

Άρδευση: μόνο με νερό χαμηλής αλατότητας (το νερό πρέπει να περιέχει <100 ppm Cl-

 φυτό πολύ ευαίσθητο στα άλατα). Κρίσιμες περίοδοι για ορθή άρδευση είναι κατά την

ανθοφορία-καρπόδεση (αποφυγή πτώσεων καρπιδίων), κατά την ανάπτυξη του καρπού

(για καλύτερο μέγεθος) και κατά την ωρίμανση των καρπών (για να αποφευχθεί

προσυλλεκτική καρπόπτωση).

Οι ανάγκες σε νερό είναι υψηλές και σαν μέση κατάσταση κυμαίνονται από 600 έως 700 m3 στο στρέμμα. 

Αποδοτικότερη μέθοδος άρδευσης με ατομικά μπεκ σε αμμώδη εδάφη και με σταγόνες σε πιο βαριά. Πιο αποτελεσματική η συχνή και με μικρότερες ποσότητες ανά δόση άρδευση.

Συγκομιδή: Ο καρπός παραμένει ανώριμος πάνω στο δέντρο για μήνες, και συνεχίζει να

μεγαλώνει λίγο. Στην Ελλάδα η συγκομιδή της Fuerte γίνεται από Νοέμβριο έως Ιούνιο

και της Hass από Μάρτιο έως Σεπτέμβριο. Για να συγκομιστεί πρέπει να περιέχει

τουλάχιστον 19-21% λιπαρά επί του ξηρού βάρους. Ωριμάζει μόνο αφού συγκομιστεί ή

ωριμάζει πολύ αργά σε συντήρηση σε χαμηλή θερμοκρασία (>7,5 °C).
Δεν έχει

σοβαρούς εχθρούς και ασθένειες γι’ αυτό στα κατάλληλα μικροκλίματα με άφθονο

καλό νερό μπορεί άνετα να καλλιεργηθεί και βιολογικά.
Το αβοκάντο περιέχει 20-30%

ακόρεστο κυρίως λίπος και πολλές φυτικές ίνες. Τρώγεται σαν λαχανικό σε σαλάτες με

άλλα λαχανικά ή σαν ορεκτικό με λεμόνι, αλάτι και κίτρινο τυρί. Επίσης γίνεται η

γνωστή σάλτσα γκουακαμόλε (σε μίγμα με γιαούρτι και καρυκεύματα).

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ των αβοκάντο Hass και Fuerte;|

Τα αβοκάντο Hass έχουν βουτυρώδη, κρεατώδη υφή, ενώ τα αβοκάντο Fuerte είναι πιο γλυκά και φρουτώδη. Τα αβοκάντο Fuerte έχουν επίσης λιγότερο κρεμώδη γεύση λόγω του γεγονότος ότι είναι πιο υδαρή από την ποικιλία Hass.

Φραγκοσυκιά: καλλιέργεια και ιδιότητες

Αγροσελίδα: Φραγκοσυκιά: καλλιέργεια και ιδιότητες: Μεγάλο μέρος της κρητικής διατροφής καλύπτεται από την κατανάλωση ωμών φρούτων, λαχανικών και άγριων χόρτων. Τα φραγκόσυκα ως φρούτ...