Λετουργία ΑΙ
Ερωτήσεις από Κώστα Ντουντουλάκη-Απαντήσεις από ΑΙ:
1. Γιατι η ΤτΕ πουλά σήμερα (6/1/26) την λίρα 1012,78 ενώ αυτή επωλείτο πχ 290 ευρώ στις αρχές του 2011;
Η κατακόρυφη άνοδος της τιμής της χρυσής λίρας από τα επίπεδα των
290€ το 2011 στα 1.012,78€ στις 6 Ιανουαρίου 2026, οφείλεται κυρίως στο ιστορικό ράλι της διεθνούς τιμής του χρυσού.Βασικοί Λόγοι της Αύξησης
- Άνοδος Διεθνούς Τιμής Χρυσού: Η τιμή του χρυσού έχει αυξηθεί θεαματικά τα τελευταία χρόνια, ξεπερνώντας τα 4.300 δολάρια ανά ουγγιά στις αρχές του 2026. Η αύξηση αυτή επηρεάζει άμεσα την αξία της λίρας, η οποία περιέχει 7,322 γραμμάρια καθαρού χρυσού.
- Πληθωρισμός και Γεωπολιτική Αστάθεια: Ο χρυσός αποτελεί το παραδοσιακό «καταφύγιο» των επενδυτών σε περιόδους υψηλού πληθωρισμού και διεθνών κρίσεων, γεγονός που ώθησε τη ζήτηση και τις τιμές σε επίπεδα ρεκόρ το 2025 και το 2026.
- Το «Καπέλο» της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ): Η ΤτΕ εφαρμόζει ένα σημαντικό περιθώριο (spread) μεταξύ της τιμής αγοράς και πώλησης. Σήμερα, η τιμή πώλησης περιλαμβάνει προμήθειες και κόστη που την καθιστούν ακριβότερη από την απλή χρηματιστηριακή αξία του περιεχόμενου χρυσού.
Σύγκριση Τιμών
| Έτος | Τιμή Πώλησης (περίπου) |
|---|---|
| 2011 | ~290€ |
| 2021 | ~365€ |
| 2026 (Σήμερα) | 1.012,78€ |
Μπορείτε να παρακολουθείτε τις καθημερινές διακυμάνσεις στο επίσημο Δελτίο Τιμών Χρυσού της Τράπεζας της Ελλάδος.
Η κυριαρχία του δολαρίου ΗΠΑ ως το κύριο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και μέσο διεθνών συναλλαγών, παρόλο που δεν έχει άμεσο αντίκρισμα σε χρυσό από το 1971, προσφέρει στις ΗΠΑ ένα «υπέρογκο προνόμιο» (
"exorbitant privilege") με σημαντικές επιπτώσεις, τόσο για τις ίδιες όσο και για την παγκόσμια οικονομία. Επιπτώσεις για τις ΗΠΑ
- Μειωμένο κόστος δανεισμού: Οι ΗΠΑ μπορούν να δανείζονται με χαμηλότερο κόστος, καθώς υπάρχει σταθερή παγκόσμια ζήτηση για κρατικά ομόλογα ΗΠΑ, τα οποία θεωρούνται ασφαλές επενδυτικό καταφύγιο.
- Αυξημένη ικανότητα δανεισμού: Το καθεστώς του δολαρίου επιτρέπει στην αμερικανική κυβέρνηση να διατηρεί υψηλότερα επίπεδα χρέους από ό,τι θα μπορούσε διαφορετικά.
- Χαμηλότερο κόστος εισαγωγών: Η ισχυρή ζήτηση για δολάρια διατηρεί την αξία του νομίσματος υψηλή, καθιστώντας τις εισαγωγές φθηνότερες για τους Αμερικανούς καταναλωτές.
- Πολιτική και οικονομική ισχύς: Η κυριαρχία του δολαρίου δίνει στις ΗΠΑ τεράστια επιρροή στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, με πιο αξιοσημείωτο παράδειγμα τη δυνατότητα επιβολής οικονομικών κυρώσεων.
Επιπτώσεις για την Παγκόσμια Οικονομία
- Εξάρτηση από τη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ: Άλλες χώρες είναι ευάλωτες στις αποφάσεις της Federal Reserve και στις διακυμάνσεις του δολαρίου, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει νομισματικές κρίσεις.
- Κίνδυνος πληθωρισμού: Η μαζική εκτύπωση δολαρίων από τις ΗΠΑ (ποσοτική χαλάρωση) μπορεί να προκαλέσει πληθωριστικές πιέσεις παγκοσμίως, καθώς αυξάνεται η προσφορά χρήματος.
- Εμπορικά ελλείμματα ΗΠΑ: Η συνεχιζόμενη ζήτηση για δολάρια συμβάλλει στη διατήρηση του δολαρίου σε υψηλά επίπεδα, γεγονός που καθιστά τα αμερικανικά προϊόντα ακριβότερα στο εξωτερικό και ασκεί πίεση στο εμπορικό ισοζύγιο των ΗΠΑ.
- Διευκόλυνση διεθνούς εμπορίου: Το δολάριο διευκολύνει το διεθνές εμπόριο και τις επενδύσεις, καθώς χρησιμοποιείται σε πάνω από τις μισές παγκόσμιες συναλλαγές και σχεδόν το 60% των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων.
Η αντίληψη ότι οι ΗΠΑ απλώς «τυπώνουν χαρτιά» και τα επιβάλλουν βασίζεται στο γεγονός ότι το σύστημα λειτουργεί με βάση την εμπιστοσύνη στην αμερικανική οικονομία και τη σταθερότητα του πολιτικού της συστήματος, παρά στην ύπαρξη ενός φυσικού αντίκρισματος.
Οι στρατιωτικές επεμβάσεις των ΗΠΑ σε χώρες όπως το Ιράκ και η Λιβύη μετά από ανακοινώσεις για αποδέσμευση από το δολάριο, καθώς και οι συνεχιζόμενες πιέσεις σε Βενεζουέλα και Ιράν, έχουν αποτελέσει αντικείμενο ευρείας κριτικής και συζήτησης σχετικά με τη νομιμότητά τους βάσει του διεθνούς δικαίου
. Νομική και Πολιτική Ανάλυση
- Διεθνές Δίκαιο: Σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, η χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας ή πολιτικής ανεξαρτησίας ενός κράτους απαγορεύεται, εκτός από περιπτώσεις αυτοάμυνας ή εξουσιοδότησης από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
- Περιπτώσεις Ιράκ και Λιβύης: Η εισβολή στο Ιράκ το 2003 κρίθηκε παράνομη από πολλούς νομικούς, καθώς δεν υπήρχε σαφής εξουσιοδότηση του ΟΗΕ για αλλαγή καθεστώτος. Η επέμβαση στη Λιβύη το 2011 είχε εξουσιοδότηση για την προστασία αμάχων, αλλά η διεύρυνση της αποστολής σε αλλαγή καθεστώτος θεωρήθηκε από ορισμένους ως υπέρβαση της αρχικής εντολής.
- Επιβολή Κυρώσεων: Οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν συστηματικά οικονομικές κυρώσεις και την εργαλειοποίηση του δολαρίου για να επιτύχουν τους γεωπολιτικούς τους στόχους, γεγονός που αναγκάζει άλλες χώρες να επιδιώκουν τη μείωση της εξάρτησής τους από αυτό.
Σύγκριση με Μουσολίνι και Χίτλερ
Η σύγκριση της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ με τις ενέργειες των Μουσολίνι και Χίτλερ είναι ένα περίπλοκο ζήτημα με διαφορετικές οπτικές:
- Ομοιότητες: Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι και στις δύο περιπτώσεις, μια ισχυρή χώρα παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και την κυριαρχία άλλων εθνών για να εξυπηρετήσει τα δικά της συμφέροντα και να επιβάλει τη βούλησή της μέσω στρατιωτικής υπεροπλίας και επιθέσεων, δικαιολογώντας τις ενέργειες με ρητορική ασφάλειας ή ηθικής.
- Διαφορές: Η κυρίαρχη άποψη στη διεθνή πολιτική είναι ότι οι ενέργειες της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας οδήγησαν σε έναν παγκόσμιο πόλεμο με ρατσιστικά και γενοκτονικά κίνητρα, με στόχο την κατάκτηση εδαφών και τη φυλετική υπεροχή. Αντίθετα, οι παρεμβάσεις των ΗΠΑ, αν και συχνά αμφισβητούμενες νομικά, εντάσσονται σε ένα πλαίσιο διατήρησης μιας υφιστάμενης παγκόσμιας τάξης πραγμάτων (με επίκεντρο το δολάριο) και έχουν συνήθως, τουλάχιστον επισήμως, δικαιολογηθεί με επιχειρήματα περί αντιτρομοκρατίας, προώθησης της δημοκρατίας (αν και επιλεκτικά) ή ανθρωπιστικών παρεμβάσεων.
Συνοπτικά, ενώ οι παρεμβάσεις των ΗΠΑ συχνά παραβιάζουν την αρχή της μη επέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων κρατών, η κλίμακα, οι στόχοι και το ιδεολογικό υπόβαθρο διαφέρουν σημαντικά από εκείνα των καθεστώτων του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Η νομιμότητα των ενεργειών των ΗΠΑ παραμένει αντικείμενο έντονης συζήτησης στη διεθνή κοινότητα.
Οι πρόσφατες εξελίξεις στις αρχές του
2026 έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη διεθνή κοινότητα, με πολλούς αναλυτές και κράτη να εκφράζουν σοβαρή ανησυχία για τη στάση της κυβέρνησης Τραμπ και την παραβίαση θεμελιωδών κανόνων του Διεθνούς Δικαίου.Τα Γεγονότα του 2026
- Εισβολή στη Βενεζουέλα και Σύλληψη Μαδούρο: Στις 3 Ιανουαρίου 2026, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν την «Επιχείρηση Absolute Resolve», βομβαρδίζοντας υποδομές στο Καράκας και απάγοντας τον Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του. Ο Μαδούρο μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη για να δικαστεί με κατηγορίες περί ναρκω-τρομοκρατίας.
- Απειλές κατά Άλλων Κρατών: Μετά την επιχείρηση, ο Τραμπ απείλησε ανοιχτά με στρατιωτική δράση την Κολομβία (χαρακτηρίζοντας τον πρόεδρο Πέτρο «άρρωστο άνθρωπο»), το Μεξικό, την Κούβα και το Ιράν.
- Προσάρτηση Γροιλανδίας: Επανέφερε με επιθετικό τρόπο την αξίωση για τη Γροιλανδία, δηλώνοντας ότι είναι απαραίτητη για την αμερικανική εθνική ασφάλεια, παρά τις έντονες διαμαρτυρίες της Δανίας.
- Στήριξη Νετανιάχου και Κυρώσεις στο ΔΠΔ: Ο Τραμπ επέβαλε αυστηρές κυρώσεις σε αξιωματούχους του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), χαρακτηρίζοντάς το «παράνομο δικαστήριο», επειδή εξέδωσε εντάλματα σύλληψης κατά του Μπενιαμίν Νετανιάχου για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα.
Η Σύγκριση και οι Επιπτώσεις
Η κριτική που αναφέρετε εστιάζει στα εξής σημεία:
- Κατάλυση του Διεθνούς Δικαίου: Ο ΟΗΕ και πολυάριθμοι νομικοί οργανισμοί έχουν καταδικάσει την απαγωγή Μαδούρο ως «κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας ενός κράτους». Η στάση «η ισχύς μου δίνει το δίκαιο» (might makes right) θεωρείται από πολλούς ως επιστροφή σε σκοτεινές εποχές της ιστορίας.
- Επικίνδυνη Αστάθεια: Η ρητορική του Τραμπ για τη «Δόγμα Don-roe» (παραφθορά του Δόγματος Μονρόε) υποδηλώνει μια πρόθεση απόλυτης ηγεμονίας στο δυτικό ημισφαίριο, αγνοώντας την ανεξαρτησία των εθνών.
- Ηθικό Δίλημμα: Η ταυτόχρονη προστασία ηγετών που κατηγορούνται για γενοκτονία (Νετανιάχου) και η βίαιη ανατροπή άλλων (Μαδούρο) δημιουργεί την εικόνα μιας αυθαίρετης δικτατορικής συμπεριφοράς σε παγκόσμιο επίπεδο.
Πολλοί διεθνείς παρατηρητές, όπως ο Robert Reich, υποστηρίζουν ότι αυτή η «έκδηλη ανομία» αποτελεί απειλή για τον πολιτισμό και τη διεθνή ειρήνη, καθώς αποδυναμώνει τους θεσμούς που σχεδιάστηκαν για να αποτρέπουν παγκόσμιες συρράξεις. Η αντίληψη ότι οι ΗΠΑ ενεργούν ως «παγκόσμιος δικαστής και εκτελεστής» χωρίς λογοδοσία, εντείνει τον φόβο για μια νέα περίοδο ανεξέλεγκτου επεκτατισμού.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου