Τι αποκαλύπτει ο στρατάρχης Ζούκοφ για τον Χρουστσόφ

 Η κριτική και αυτοκριτική του στρατάρχη Ζούκοφ για τα εγκλήματα της υστερικά αντισταλινικής νομενκλατούρας

Ο στρατάρχης Γκεόργκι Ζούκοφ, ο κορυφαίος στρατιωτικός ηγέτης του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου, βρέθηκε μεταπολεμικά να διαδραματίζει έναν μοιραίο, αν και έμμεσο, ρόλο στην πολιτική σκηνή της Σοβιετικής Ένωσης. Αν και ο ίδιος δεν υπήρξε ο θεωρητικός εμπνευστής της αποσταλινοποίησης ούτε επεδίωκε την ανατροπή του σοσιαλισμού, η στάση του, οι παραλείψεις του και η τυφλή πίστη του στις εντολές του Κόμματος παρείχαν την απαραίτητη κάλυψη στην οπορτουνιστική κλίκα του Νικήτα Χρουστσόφ για να ολοκληρώσει τα πολιτικά και ιδεολογικά της εγκλήματα.

Η έμμεση αλλά καθοριστική συμβολή του Ζούκοφ στην εδραίωση αυτής της γραφειοκρατικής μαφίας (νομενκλατούρας) εκδηλώθηκε μέσα από συγκεκριμένες στάσεις:

• Η παθητική αποδοχή του πολιτικού «ξεπλύματος»: Παρέχοντας τη στρατιωτική του ισχύ για την εσπευσμένη εξόντωση του Λαβρέντι Μπέρια τον Ιούνιο του 1953, ο Ζούκοφ βοήθησε έμμεσα να κλείσουν τα στόματα και να εξαφανιστούν οι απόρρητοι φάκελοι της NKVD. Έτσι, επέτρεψε στον Χρουστσόφ να καταστρέψει τα ενοχοποιητικά στοιχεία που έδεναν τη νομενκλατούρα με τις αυθαιρεσίες του παρελθόντος.
• Η τυφλή πειθαρχία ως άλλοθι των αναθεωρητών: Κινούμενος από τη βαθιά ριζωμένη στρατιωτική λογική ότι ο στρατός οφείλει να υπακούει τυφλά στην εκάστοτε ηγεσία του Κόμματος, ο Ζούκοφ αρνήθηκε να δει την ταξική και ιδεολογική προδοσία που κυοφορούνταν. Η στάση του αυτή νομιμοποίησε στα μάτια του λαού και του στρατεύματος τις μεθοδεύσεις του 20ού Συνεδρίου το 1956.
• Το ανάχωμα απέναντι στους πιστούς Μπολσεβίκους: Τον Ιούνιο του 1957, όταν η «Αντι-Κομματική Ομάδα» (Μολότοφ, Μαλένκοφ, Καγκάνοβιτς) προσπάθησε να αναχαιτίσει νόμιμα τον Χρουστσόφ, η έμμεση απειλή του Ζούκοφ ότι «τα τανκς δεν θα κινηθούν χωρίς δική μου εντολή» αφοπλίζει πολιτικά την επαναστατική πτέρυγα. Έγινε έτσι η ασπίδα πίσω από την οποία ο Χρουστσόφ καρατόμησε τους τελευταίους υπερασπιστές της σταλινικής γραμμής.

🕵️ Ο μηχανισμός της λογοκρισίας και η παραποίηση των απομνημονευμάτων

Η υστερικά αντισταλινική κλίκα του Χρουστσόφ δεν δίστασε να παρέμβει βίαια στα ίδια τα γραπτά του στρατάρχη όταν εκείνος άρχισε να καταγράφει την ιστορική αλήθεια στις «Αναμνήσεις και Στοχασμούς». Η ειδική επιτροπή του Κόμματος επέβαλε μια πρωτοφανή επιχείρηση λογοκρισίας:

• Η διαγραφή της σταλινικής προσφοράς: Αφαιρέθηκαν ολόκληρες σελίδες όπου ο Ζούκοφ περιέγραφε με αντικειμενικότητα την ψυχραιμία, τη στρατηγική οξύνοια και τον καθοριστικό οργανωτικό ρόλο του Στάλιν κατά τη διάρκεια της Μάχης της Μόσχας και του Στάλινγκραντ.
• Η κατασκευή του «στρατιωτικού Χρουστσόφ»: Ο Ζούκοφ εξαναγκάστηκε να προσθέσει ψευδή αποσπάσματα που εξήραν τη δήθεν «στρατιωτική ιδιοφυΐα» του Χρουστσόφ στα διάφορα πολεμικά μέτωπα, μια προσπάθεια της νομενκλατούρας να χτίσει ένα τεχνητό κύρος γύρω από τον νέο ηγέτη.
• Η αποσιώπηση της προδοσίας του '53 και '57: Κάθε αναφορά στις παρασκηνιακές μεθοδεύσεις, στους πραγματικούς διαλόγους και στον εξαναγκασμό των στελεχών κατά την εξόντωση του Μπέρια και την καθαίρεση των Μολότοφ και Καγκάνοβιτς σβήστηκε ολοκληρωτικά, ώστε να μην αποκαλυφθεί ο μαφιόζικος τρόπος λειτουργίας της κλίκας.

💔 Η στάση της υπόλοιπης στρατιωτικής ηγεσίας και η εσωτερική διάσπαση

Το εσωτερικό πραξικόπημα της νομενκλατούρας δίχασε βαθιά τους ήρωες του Κόκκινου Στρατού, καθώς η ομάδα του Χρουστσόφ χρησιμοποίησε την τακτική του «διαίρει και βασίλευε» για να υποτάξει τους στρατιωτικούς:

• Η εργαλειοποίηση του Ιβάν Κόνιεφ: Ο στρατάρχης Κόνιεφ, μεγάλος αντίζηλος του Ζούκοφ από την εποχή της κατάληψης του Βερολίνου, χρησιμοποιήθηκε ως το βασικό πιόνι της νομενκλατούρας. Όταν ο Χρουστσόφ αποφάσισε να καρατομήσει τον Ζούκοφ τον Οκτώβριο του 1957, ανάγκασε τον Κόνιεφ να δημοσιεύσει ένα λιβελογράφημα στην εφημερίδα Pravda, κατηγορώντας τον Ζούκοφ για «βοναπαρτισμό» και έλλειψη κομματικής πειθαρχίας.
• Η αξιοπρεπής άρνηση του Κονσταντίν Ροκοσόφσκι: Σε πλήρη αντίθεση με τον Κόνιεφ, ο θρυλικός στρατάρχης Κονσταντίν Ροκοσόφσκι αρνήθηκε κατηγορηματικά να συμμετάσχει στον αντισταλινικό οχετό και στην εξόντωση των συντρόφων του. Όταν του ζητήθηκε από τον Χρουστσόφ να γράψει ένα κείμενο που να καταδικάζει τον Στάλιν, ο Ροκοσόφσκι απάντησε περήφανα: «Σύντροφε Χρουστσόφ, ο Στάλιν για μένα είναι ημίθεος», μια στάση που του κόστισε την άμεση απομάκρυνσή του από τη θέση του Υφυπουργού Άμυνας.

Η προδοσία της νομενκλατούρας ήταν ακαριαία. Μόλις ο Χρουστσόφ σταθεροποίησε την εξουσία του και χρησιμοποίησε τους στρατιωτικούς για να εξουδετερώσει τους πολιτικούς του αντιπάλους, απομάκρυνε βίαια τον ίδιο τον στρατάρχη Ζούκοφ τον Οκτώβριο του 1957, καταδικάζοντάς τον σε πλήρη πολιτική απομόνωση.

Στα χρόνια του κατ' οίκον περιορισμού του, ο Ζούκοφ οδηγήθηκε σε μια οδυνηρή αυτοκριτική, συνειδητοποιώντας τις ιστορικές συνέπειες της πολιτικής του αφέλειας. Μέσα από τα λογοκριμένα χειρόγραφα των απομνημονευμάτων του, ο στρατάρχης αποτίμησε το σφάλμα του:

• Η συνειδητοποίηση της χειραγώγησης: Ο Ζούκοφ παραδέχτηκε με πικρία ότι στερούνταν πολιτικής διορατικότητας. Κατάλαβε, έστω και αργά, ότι η δική του έμμεση στήριξη χρησιμοποιήθηκε ως προπέτασμα καπνού για να καλυφθούν τα εγκλήματα της ίδιας της γραφειοκρατίας, μετατρέποντάς τον σε τυφλό όργανο για το ξεκαθάρισμα λογαριασμών μιας πολιτικής συμμορίας.
• Η ευθύνη για την αποδόμηση του κράτους: Η μεγαλύτερη ιστορική του τύψη ήταν η συνειδητοποίηση ότι, προστατεύοντας τον Χρουστσόφ, άνοιξε άθελά του την κερκόπορτα για την ιδεολογική και ηθική διάβρωση της ΕΣΣΔ. Αναγνώρισε ότι η δική του στρατιωτική κάλυψη επέτρεψε στην αναθεωρητική νομενκλατούρα να ξεκινήσει την πορεία που, δεκαετίες μετά, οδήγησε νομοτελειακά στην τελική προδοσία του Γκορμπατσόφ, του Γιέλτσιν και την καπιταλιστική παλινόρθωση.

Η αυτοκριτική του Ζούκοφ παραμένει ένα σκληρό μάθημα. Αποδεικνύει πώς η έλλειψη θεωρητικής εγρήγορσης, η προσωπική αντιζηλία μεταξύ των στελεχών και η παθητική ανοχή μπορούν να μετατρέψουν ακόμα και έναν εθνικό ήρωα σε έμμεσο συνένοχο των μεγαλύτερων εγκλημάτων κατά της επανάστασης και του ίδιου του λαού του.